Tarık bin ZiyadSuyun Hafızası

Sabah öncesi Tanca kıyısı; su, karanlık kumun üzerinden çekilir.

ANLATICI: Deniz o sabah bir ölüyü değil, bir taşı geri verdi.

Köpüğün içinde ortası delinmiş, avuç büyüklüğünde koyu bir taş görünür.

Sessiz kare. Taşın deliğinde, kıyıya ait olmayan küçük bir gökyüzü.

Genç İdris eğilir; omzundaki yazı çantasının bağı kuma değer.

İDRİS: Bunu kim boynunda taşır?

Parmağını taşın deliğinden geçirir; su kolundan aşağı süzülür.

ANLATICI: Soğuk, teninden önce bir hatıraya dokundu. Hatıranın kime ait olduğunu çıkaramadı.

Uzakta bir balıkçı ağını silkeler; martılar birbirine girer.

BALIKÇI: Boyunda taşımazlar. Dibe insin diye bağlarlar.

İdris taşı ışığa kaldırır; yüzündeki üç çizgiyi fark eder.

İDRİS: Üzerine yazmışlar.

Balıkçı yırtık ağın gözlerini parmaklarıyla ayırır.

BALIKÇI: Her çizgi yazı değildir, oğul.

Şehir kapısının üzerinden soluk bir ışık yayılır.

ANLATICI: İdris yazı olmayan şeylerin de hesap sorduğunu henüz bilmiyordu.

Taşı çantasına koyarken ince bir tıkırtı duyulur.

SES: Tık.

Çantanın içindeki mühür kalıbıyla taş yan yana durur.

ANLATICI: O gün, iki ayrı ağırlığı aynı omuzda taşıdı.

Liman kapısında ambar işçileri, hayvanlar ve bekleyen dilekçe sahipleri görünür.

ANLATICI: Tanca uyanırken herkes bir kapının açılmasını bekliyordu.

Safiye, katlanmış bir bezin içinde sakladığı kâğıdı düzeltir.

SAFİYE: Üçüncü gelişim. Adımı yeniden yazdırmayacağım.

Kapı görevlisi kâğıda bakmadan eliyle beklemesini ister.

GÖREVLİ: İçeride sayım var.

Safiye arkasındaki su küplerine döner.

SAFİYE: Ben de bir kişiyi saydırmaya geldim.

İdris konuşmayı duyar; kapıdan geçmek üzere kaldırdığı ayağı havada kalır.

ANLATICI: Sabahın ilk borcu, onu henüz içeri girmeden buldu.

İdris kâğıdı almak için elini uzatır; Safiye bırakmaz.

İDRİS: Okuyabilirim. SAFİYE: Önce dinleyebilir misin?

Kadının bileklerinde ipin bıraktığı ince yaralar görünür.

SAFİYE: Kocam dört gecedir eve dönmedi. Adı Salim.

İdris’in parmakları kâğıdın kenarında donar.

Sessiz kare. İsmi tanımıştır; kadının yüzünü ilk kez görür.

Safiye onun duraksamasını fark eder.

SAFİYE: Bir yerde gördün.

Kapının gölgesi ikisinin arasına düşer.

İDRİS: Defterde.

Tarık, dar bir odada önüne açılan iaşe cetvelini dinler.

NADİR: Su yükü tamamlanıyor. Gecikme görünmüyor.

Pencere aralığından limandaki sıra görünür; insanlar küplerinin yanında bekler.

TARIK: Kuyruk neden uzamış?

Nadir cetvelin bir köşesini eliyle örter.

NADİR: Dağıtım saatleri değişti. Halk alışacaktır.

Tarık’ın bakışı Nadir’in elinde kalır.

ANLATICI: Elin sakladığı sayıdan önce, saklamaya alışmış hareketi gördü.

İdris içeri girer; çantası masaya değince taş tok bir ses çıkarır.

SES: Tak.

Tarık başını kaldırır.

TARIK: Yazı takımı bugün ağır gelmiş.

İdris çantayı arkasına alır.

İDRİS: Kıyıda bir taş buldum.

Nadir başıyla rapora dönmesini işaret eder.

NADİR: Şehirden ayrılan işçilerin listesi de hazır.

İdris, kapı eşiğinde bekleyen Safiye’nin yüzünü görür.

ANLATICI: Bir isim, ağzına kadar geldi. Söylemek, hazırlanan düzeni bozacak kadar kolaydı.

İdris defteri açmadan Tarık’a bakar.

İDRİS: O listede bir yanlış olabilir.

Tarık masadaki öteki kâğıtları kapattırır; İdris defteri ortaya koyar.

TARIK: Hangi satır?

İdris, Salim’in adının yanındaki kısa kaydı gösterir.

İDRİS: Şehirden ayrıldı, yazmışım.

Tarık kâtipten gözünü ayırmaz.

TARIK: Ayrılırken gördün mü?

İdris’in tırnağındaki mürekkep yakından görünür.

İDRİS: Bana böyle söylendi.

Safiye odaya alınır; ellerini önünde birleştirmez.

SAFİYE: Eve uğramadan gidemezdi. Ayakkabısının teki evde.

Nadir sıkıntıyla nefes verir.

NADİR: Yedek ayakkabısı bulunur. İşçiler sık yer değiştirir.

Safiye, Nadir’i ilk kez doğrudan süzer.

SAFİYE: Senin kocan da mı?

Tarık iki elini masanın üzerine bırakır.

TARIK: Yalnız bildiğimizi konuşalım.

Defterde Salim’in adının önünde silinmiş bir görev işareti seçilir.

ANLATICI: Kâğıt, kazınan kelimenin biçimini korumuştu. Yokluk da iz bırakıyordu.

Tarık defteri pencereye doğru çevirir.

TARIK: Önce burada ne yazıyordu?

Ambarın arkasında taş ağırlıklar ve ölçü kapları raflara dizilidir.

ANLATICI: Öğleye varmadan taşın kardeşleri bulundu.

İdris çantasındaki taşı rafın boş bölümüne yerleştirir; tam oturmaz.

İDRİS: Bunlardan biri.

Ambar ustası taşı eline alır, deliğinden bakar.

USTA: Eskiden tartıda kullanılırdı. Çatlayınca ayırdık.

Tarık taşın kenarındaki küçük çentiği inceler.

TARIK: Kime verdiniz?

Usta belleğini yoklarken eli istemsizce belindeki ipe gider.

USTA: Salim’in çocuğu oyun taşı isterdi. Babası seçmiş olabilir.

Safiye taşı almak ister; usta elinde tutar.

SAFİYE: Göster.

Kadın üç çizgiye dokunur; yüzündeki direnç bir an gevşer.

SAFİYE: Hena bunları çizmişti.

İdris, Safiye’ye doğru yarım adım atar.

İDRİS: Kıyıdaydı. Su getirmiş.

Safiye taşı göğsüne bastırmaz; avucunda çevirir.

SAFİYE: Su nereden getirmiş?

Tarık açık ambar kapısından limana bakar.

ANLATICI: Aynı deniz, birine yol, birine kapanmış kapıydı.

Safiye’nin evinde Hena, taşın üzerine eğilir; masada yarım örülmüş ip vardır.

HENA: Bu benim.

Hena üç çizgiyi sırayla gösterir.

HENA: Annem. Babam. Ben.

İdris bir şey yazmak üzere kalemini çıkarır; sonra durur.

ANLATICI: Bu açıklama kayda sığacak kadar kısaydı. Ağırlığı kâğıttan taşardı.

Tarık kapıda durur; küçük odanın eşyalarına yer açmak için omzunu çeker.

TARIK: Baban taşı en son ne zaman aldı?

Hena yavaşça Safiye’ye bakar.

HENA: Annemin kızdığı gün.

Safiye masadaki ipi eliyle bastırır.

SAFİYE: Her evde kızılır. Hangi gün?

Çocuk yerdeki tek ayakkabıyı çevirir.

HENA: Bunun bağı kopmuştu. Babam ayağına bez sardı.

İdris defterindeki tarihle karşılaştırır.

İDRİS: Şehirden ayrıldığı yazılan gün.

Hena taşı yeniden ister.

HENA: Götürme. Babam gelince nerede olduğunu sorar.

Tarık taşı çocuğun önüne bırakır.

TARIK: O zaman burada dursun.

Liman basamaklarında işçiler yük indirir; Tarık ve İdris dar geçitten yürür.

ANLATICI: Haber, sorudan hızlı yürüdü. Onlar gelmeden insanlar susmuştu.

İdris, ayağı bezli bir işçi görüp irkilir; adam Salim değildir.

İŞÇİ: Ayağa bakarak adam aranır mı?

Azar bir halatın üzerinden atlar; İdris’i fark edince durur.

AZAR: Kimi arıyorsun?

İdris elindeki listeyi kaldırır.

İDRİS: Dört gece önce buradan çıkan Salim’i.

Azar, Tarık’ın az geride durduğunu görür.

Sessiz kare. Elindeki kısa ipi yumruğunun içine saklar.

Tarık Azar’a yaklaşır.

TARIK: Birlikte görev yaptınız mı?

Azar başını eğer.

AZAR: Su taşıdık.

Bir küp yere konur; içindeki su kapağa vurur.

SES: Şap.

Tarık bekler; Azar başka bir şey söylemez.

ANLATICI: Susmak, bazen insanın söylediği ilk yalandır.

Tarık defteri işaret eder.

TARIK: Hangi sarnıçtan?

Şehrin güneyindeki dar sokakta evlerin önünde boş kaplar durur.

ANLATICI: Hazırlık cetvelinde su vardı. Sokakta insanlar kabın dibini birbirine gösteriyordu.

Bir kadın küpünü ters çevirir; birkaç damla düşer.

KADIN: Bugün üçüncü kez geldiler. Yine götürdüler.

Tarık, nöbetçiye bakar.

TARIK: Evler için ayrılan su?

Nöbetçi gözüyle Nadir’i arar; Nadir henüz yetişmemiştir.

NÖBETÇİ: Yeni emirle yüklemeye ayrıldı.

İdris durumu kaydederken Tarık’ın gölgesi deftere düşer.

İDRİS: Emrin kopyasını isteyeyim.

Bir çocuk boş kaba üfler; kaba, boğuk bir uğultu dolar.

SES: Huu.

Tarık kısa bir an kendi nefesini uzak bir kuyudan duyar gibi olur.

ANLATICI: Geçmeyen bir çocukluk anısı sandı. Yalnızca susuz bir kabın sesiydi.

Nadir koşmadan, hızlı adımlarla gelir.

NADİR: Önceliği değiştirmemiz istenmişti.

Tarık sarnıcın kapısını açtırır.

TARIK: Kim istedi?

Kapı açılır; nemli taşların ötesinde dibe inen merdiven görünür.

NADİR: Buyruğunuzda öyle yazıyor.

Sarnıç yanındaki işçi odasında boş bir yatak ve nemli bezler bulunur.

ANLATICI: Bir adamın yokluğu, yatağının soğumasından sonra da odayı doldurabiliyordu.

Safiye kapıdan içeri girer; başını çevirmeden yatağı tanır.

SAFİYE: Burada yatmış.

İdris yatak altından ayakkabı bağına benzer bir parça çıkarır.

İDRİS: Evdekiyle aynı olabilir.

Tarık işçilerin yüzlerine sırayla bakar.

TARIK: Salim yaralandı mı?

Bir işçi konuşacak gibi olur; yanındaki dirseğiyle dokunur.

Sessiz kare. İki adamın bakışları yere iner.

Safiye ıslak bezleri koklar; ellerini yavaşça geri çeker.

SAFİYE: Kan yıkanmış.

Nadir kapıya dayanır.

NADİR: Burada herkesin eli kesilir.

Tarık, Nadir’den bir adım uzaklaşmasını ister.

TARIK: Onlar senin yüzüne bakmadan konuşabilsin.

Genç işçi nihayet başını kaldırır.

GENÇ İŞÇİ: Bir gece aşağıdan ses geldi.

Merdivenin dibindeki siyahlık odanın kapısıyla aynı hizada görünür.

GENÇ İŞÇİ: Sonra taşıma durdu.

İdris arşivden getirilen kâğıdı açar; alt köşede Tarık’ın mührü vardır.

ANLATICI: Aranan elin izi, kumandanın kendi masasına çıktı.

Tarık yükleme emrini sessizce okur.

KÂĞIT: Hazırlıkların gecikmemesi için su sevki öne alınacaktır.

Kâğıdın yanında ertelenen tamir işleri listesi durur.

İDRİS: Sarnıcın çatlağı da aynı hafta bildirilmiş.

Tarık iki belgeyi yan yana koyar.

TARIK: Bunu bana kim getirdi?

Nadir yanıt verirken bakışını kâğıttan kaldırmaz.

NADİR: Ben. Vakit istemiştim.

Tarık, hatırlamaya çalışırken başparmağını mührün üzerinden geçirir.

ANLATICI: O günkü acele geri dönmedi. Yalnız bıraktığı sonuç odadaydı.

Safiye eşikte bekler; konuşmanın kendisinden uzaklaştığını fark eder.

SAFİYE: Kocamı hangi sözünüz geri getirir?

Tarık yüzünü ona döner.

TARIK: Henüz hiçbir sözüm.

İdris yeni bir sayfa açar.

TARIK: Salim’i arıyoruz. Suyu da sayıyoruz. İkisini ayrı dosyalara koyma.

Boş sayfanın başına Salim’in adı yazılır.

ANLATICI: Bir ismin geri dönmesi, bir adamın geri dönmesi değildi. Ama arama oradan başladı.

Gece, kâtip odasında iki kandil yanar; İdris sayım defterlerini açar.

ANLATICI: Gündüz birbirini doğrulayan rakamlar, gece yan yana durmayı reddetti.

Bir listede dolu görünen küpler ötekinde eksiktir.

İDRİS: On iki gidiyor. Dokuz ulaşıyor.

Yaşlı ambar yazıcısı omzunun üzerinden bakar.

YAZICI: Kırılan olur. Sızdıran olur.

İdris aynı farkın başka günlerde tekrarlandığını gösterir.

İDRİS: Her gün aynı üç küp mü?

Yazıcı sandalyesine oturmaz; kapıya yaklaşır.

YAZICI: Bana varanı yazdım.

İdris eliyle öteki defteri kapatır.

İDRİS: Ben de söyleneni.

İkisi arasında kandil titrer.

ANLATICI: Birbirlerini suçlamadan önce, aynı cümleyi farklı uçlarından tuttuklarını gördüler.

Yazıcı kapıyı içeriden örter.

YAZICI: Gece yükleri bazen bu deftere girmezdi.

İdris boş bir yaprak çıkarır.

İDRİS: Hangi deftere girerdi?

Yazıcı camdan görünen karanlık kıyıyı işaret eder.

YAZICI: Bazısı hiçbirine.

Safiye evinde yarım kalmış halatı dizlerine alır; Hena uykuya direnmektedir.

HENA: Babam suyun öteki tarafında mı?

Safiye lifleri birbirinden ayırır; cevap verecek nefesi bulamaz.

SAFİYE: Bilmiyorum.

Hena taşı halatın yanına koyar.

HENA: Bunu deniz verdi. Belki yerini biliyordur.

Safiye çocuğun saçına dokunur.

SAFİYE: Deniz konuşmuyor. Onu gören insanlar konuşacak.

Kapı vurulur; İdris kandilini rüzgârdan koruyarak içeri girer.

İDRİS: Salim gece eve su getirir miydi?

Safiye halatı bırakmaz.

SAFİYE: Eve bir küp getirirdi. Sokağın yaşlılarına da.

İdris elindeki notu katlar.

İDRİS: O su nereden gelirdi?

Safiye ayağa kalkar; işin yön değiştirdiğini anlar.

SAFİYE: Aradığınız adam şimdi hırsız mı oldu?

İdris bakışını kaçırmaz.

İDRİS: Henüz bir küpün nasıl eksildiğini bilmiyorum.

Safiye evin boş küpünü gösterir.

SAFİYE: Buraya hiç gelmeden de eksilebilir. Bunu da yaz.

Tarık dar yatağında dönüp durur; dışarıda bir at ayağını taşa vurur.

SES: Tak. Tak.

Rüyada aynı ses, kapalı bir sandığın içinden gelmektedir.

ANLATICI: Uykuya geçtiğini, denizin odanın içine girmesinden anladı.

Rüyadaki Tarık sandığı sudan kaldırır; sandık ellerinin arasında ağırlaşır.

Sessiz kare. Ahşabın çatlaklarından mürekkep akar.

Sandığın içinden isimleri yıkanmış yapraklar çıkar.

RÜYA İÇ SESİ: Hangisi benim sözüm?

Bir yaprağı tutmaya çalışırken yüzey suya dönüşür.

ANLATICI: Avucunda kalanı okumak için eğildi. Kendi yüzünü gördü.

Tarık uyanır; odada su yoktur.

Sessiz kare. Yalnız testinin ağzında ay ışığı.

Yatağın yanındaki emri yeniden eline alır.

TARIK, İÇ SES: Hız istediğim gün, neyi duymadım?

Kapıdaki nöbetçi kıpırtıyı fark eder.

NÖBETÇİ: Bir şey mi gördünüz?

Tarık kâğıdı masaya bırakır.

TARIK: Uyumadığım bir gündüzü.

Kandili yeniden yakar.

ANLATICI: Rüya ona cevap vermedi. Sabah soracağı soruyu değiştirdi.

Nadir evinin iç avlusunda küçük para keselerini açar.

ANLATICI: Korktuğu şeyin adı görevden atılmaktı. Kendi kendine, yalnız bundan korktuğunu söylüyordu.

Yaşlı annesi içeriden seslenir.

ANNE: Yine mi borç sayıyorsun?

Nadir keseleri bezle örter.

NADİR: İş hesabı.

Annesi kapıda durur; elinde kırık kulplu bir tas vardır.

ANNE: İş, geceleri neden eve saklanıyor?

Nadir cevap vermeden bir kâğıdı katlar.

Sessiz kare. Kâğıtta sarnıç tamiri için ayrılmış işçilik kaydı.

Avlunun dışında iki nöbetçinin gölgesi görünür.

NÖBETÇİ: Sabah bütün kopyalar getirilecek.

Nadir kâğıdı kandile yaklaştırır.

ANLATICI: Ateş henüz dokunmadan, sayfanın kenarı kıvrıldı.

Annesi tası masaya sertçe bırakır.

SES: Tak.

Nadir kâğıdı alevden çeker; kararmış kenarı parmağıyla ezer.

ANNE: Elini yakıyorsun.

Masada biri yanmış, biri okunabilir iki kopya kalır.

ANLATICI: O gece bir belge kurtuldu. Nadir bunun kendisini de kurtaracağını sandı.

Sabah görüşmesi avluya taşınır; odanın kapıları açık bırakılır.

TARIK: İşçiler içeri girerken birbirlerinin yüzünü görebilsin.

Nadir kopyaları getirir; İdris kararmış kenarı fark eder.

İDRİS: Bu neden yanmış?

Nadir kâğıdı masaya düzeltir.

NADİR: Kandil devrildi.

Tarık cevap üzerinde durmadan işçiye döner.

TARIK: Sarnıçta ne oldu?

Genç işçi Cevad ellerini dizlerine bastırır.

CEVAD: Basamak çöktü. Salim aşağı düştü.

Safiye bir sütuna tutunur; konuşmaya araya giremez.

Sessiz kare. Elindeki örgü ipi yere çözülür.

Tarık, Cevad’ın göz hizasına oturur.

TARIK: Onu çıkardınız mı?

Cevad, Azar’ın durduğu yere bakar.

CEVAD: Çıkardık. Sonra götürdüler.

Azar yüzünü avlunun gölgeli tarafına çevirir.

TARIK: Nereye götürdünüz?

Azar’ın dudakları aralanır, kapanır.

AZAR: Burada söylersem onu yeniden alamazsınız.

Avludaki işçiler birbirine bakar; nöbetçi Azar’a yaklaşır.

NÖBETÇİ: Kumandan soru sordu.

Tarık eliyle nöbetçiyi durdurur.

TARIK: Duydu.

Azar sesini yükseltmeden Safiye’ye bakar.

AZAR: Salim su aldı. Emirden sonra da dağıttı.

Safiye bir adım öne çıkar.

SAFİYE: Bunu biliyorum. Nerede?

Azar’ın yüzündeki sertlik çözülmez.

AZAR: İyileşmeden getirilirse kendini anlatamaz.

Tarık düşünür; İdris kalemini havada tutar.

TARIK: Yaralıysa önce bakılacak. Sorgu bekleyecek.

Azar defteri işaret eder.

AZAR: Sözü kâğıda da koyun.

İdris Tarık’a bakar; Tarık başını eğer.

ANLATICI: Bir kumandanın sesi, ilk kez kendisi için hazırlanmış sayfayı bekledi.

İdris güvenceyi yazar; Safiye metni ona tekrar okutturur.

SAFİYE: Yaralı olduğu için konuşamıyorsa, susması suç sayılmayacak.

Tarık yazılan cümleyi onaylar.

TARIK: Bu da eklensin.

Azar ayrı bir köşede Tarık ve İdris’le oturur.

AZAR: Onu gece taşıdım. Nefes almakta zorlanıyordu.

İdris sözü kayda geçirir.

İDRİS: Kime bıraktın?

Azar önce bileğindeki ip izine bakar.

AZAR: Bir denizciye.

Tarık kendini öne eğmez; bekler.

TARIK: Adı?

Azar gözlerini kapatır.

AZAR: Ammar. Ama yer değiştirmiş olabilir.

İdris, Ammar’ın iskele yerini bildiğini söyler.

İDRİS: Kuzey basamaklarında bağlanır.

Azar başını sallar.

AZAR: Oraya gitmez artık. Nadir yükleri sorunca korktu.

Tarık, Nadir’in görebileceği yere gözünü çevirir.

TARIK: Nadir yerini biliyor mu?

Azar iki elini açar.

AZAR: Bildiğini sandım. Bu yüzden sustum.

İdris kaydın kenarına küçük bir çizgi koyar.

ANLATICI: Korkunun bildiğiyle insanın bildiği aynı şey değildi.

İdris, Salim’in adının yanındaki yanlış kaydı kazımaya hazırlanır.

ANLATICI: Eski cümleyi yok etmek, bir an için ona dürüstlük gibi göründü.

Tarık bıçağı tutan eli fark eder.

TARIK: Üstünü örtme.

İdris utanarak elini geri çeker.

İDRİS: Yanlış.

Tarık satırın altındaki boşluğu gösterir.

TARIK: Yanlış olduğunu yaz. Kimin söylediğini de.

İdris Nadir’in adını yazmak üzere durur.

İDRİS: Bana, başka göreve gittiğini söylemişti.

Tarık gözlerini kâğıttan kaldırır.

TARIK: Şehirden ayrıldığını kim ekledi?

İdris’in yüzü kızarır.

İDRİS: Ben. Aynı şey sandım.

Safiye uzaktan konuşmayı duyar; elindeki ipi sarar.

SAFİYE: Kapıya geldiğimde o kelimeyi önüme koydular.

İdris eski satırın altına kendi adını ekler.

İDRİS: Bunu da yazıyorum.

Yanlış kayıt ile düzeltme aynı sayfada görünür.

ANLATICI: Yazısı ilk kez çirkinleşmişti. Sayfa, ilk kez bir insana benziyordu.

Azar ve iki işçi, Ammar’ın bağlandığı kuzey basamaklarına gelir.

ANLATICI: Denizdeki boşluk, karadaki boş yataktan daha az şey söylüyordu.

İp halkası taşta kalmıştır; tekne görünmez.

AZAR: Dün buradaydı.

Yaşlı bir yükçü başını kaldırmadan sepetini bağlar.

YÜKÇÜ: Dün, herkes başka yerdeydi.

Azar Ammar’ın adını tekrar eder; yükçü yan gözle nöbetçilere bakar.

YÜKÇÜ: Borç mu arıyorsunuz, adam mı?

Azar yazılı güvenceyi açar.

AZAR: Yaralı bir adam.

Yükçü metni okuyamaz; kâğıdın mühürlü yerine dokunmaz.

YÜKÇÜ: Bana sesle söyle.

Azar cümleleri yavaşça tekrarlar.

ANLATICI: Güvence, onu okuyamayanın önünde ikinci kez verilmek zorundaydı.

Yükçü kıyının batı ucunu gösterir.

YÜKÇÜ: Akıntıdan kaçan, orada bekler.

Azar uzakta kararan bulutları görür.

İŞÇİ: Şimdi gidilmez.

Azar kâğıdı cübbesinin içine koyar.

AZAR: O da şimdi bekliyor.

Sarnıç önünde Tarık ve Safiye, arama birliğinin uzaklaşmasını izler.

SAFİYE: Beni neden göndermiyorsunuz?

Tarık, daralan kıyı yoluna bakar.

TARIK: Dönüşü geciktirmemek için az kişi gidiyor.

Safiye emri tartışmaz; yüzünü sarnıca çevirir.

SAFİYE: O zaman burayı gösterecekler.

İçeride su çizgisinin eski yüksekliği duvarda belirgindir.

ANLATICI: Taş duvar, defterin unuttuğu sayımı kendi üzerinde tutmuştu.

İdris çizginin altındaki uzun çatlağı fark eder.

İDRİS: Su buraya kadar çıkmış.

İşçi Cevad merdivenin altını gösterir.

CEVAD: Eski yolun kapısı orada. Tıkanırsa su geri basar.

Tarık çökmüş basamağın kırığına eğilir.

TARIK: Salim bunu onarırken mi düştü?

Cevad başını sallar.

CEVAD: Yükler bitsin dediler. O gece beklemedi.

Safiye karanlığa bakar; içinde bir şey duyduğunu sanır.

SES: Uzak, aralıklı su damlaları.

Çatlağın içinden taze bir kum çizgisi dökülür.

CEVAD: Burada daha fazla durmayalım.

Cevad geri çekilirken ayağının altındaki kenar kopar.

SES: Çat.

İdris, Cevad’ın koluna uzanır; yalnız cübbesinin ucunu tutabilir.

İDRİS: Tutun!

Cevad daha aşağıdaki sağlam çıkıntıya düşer; yüzüne kirli su sıçrar.

CEVAD: Buradayım!

Tarık basamağa yönelir; Safiye kolunu sertçe kavrar.

SAFİYE: İkiniz birden binmeyin.

Tarık kadına bakar, ayağını geri alır.

Sessiz kare. Buyuracağı söz, kendisine verilen talimatın gerisinde kalır.

Safiye duvardaki demir halkayı yoklar.

SAFİYE: Halat getirin. İnce yük ipi olmasın.

İdris kapıya koşar; çantası merdivende kalır.

ANLATICI: İlk kez kalemini arkasında bırakırken dönüp bakmadı.

Aşağıda Cevad çıkıntıyı iki eliyle kavrar.

CEVAD: Su yükseliyor.

Tarık elindeki kandili aşağı tutar.

TARIK: Yüzüme bak. Nerede durduğunu görüyorum.

Kandilin ışığında Cevad’ın gölgesi suyun üzerinde parçalanır.

ANLATICI: Görmek, o an için verebileceği en küçük ve en gerekli sözdü.

İdris iri bir halatla döner; Safiye lifleri iki eliyle büker.

SAFİYE: Bunun ortası çürümüş. Başkasını getirin.

Nöbetçi aceleyle halatı işaret eder.

NÖBETÇİ: Taşır.

Safiye lifleri ayırır; içinden koyu toz dökülür.

SAFİYE: Neyi taşıdığını görmeden söyleme.

Tarık nöbetçinin omzuna dokunur.

TARIK: Onun istediğini getir.

Cevad aşağıdan kısa bir ses çıkarır.

CEVAD: Elim kayıyor.

Safiye kendi belindeki kısa ipi çıkarır; uzatılan sağlam halatla birleştirmez, ayrı tutar.

SAFİYE: Önce boş ucunu sarkıtacağız.

Halat, karanlık suyun önünden aşağı iner.

ANLATICI: Safiye’nin parmakları eve ekmek getiren hareketleri yapıyordu. Bu kez uçta bir insan vardı.

Tarık halatı tutmak için yerini değiştirir.

SAFİYE: Orada kalın. Ağırlığı birden vermesin.

Cevad halata ulaşır; parmakları düğümü arar.

CEVAD: Tuttum.

Safiye ilk kez soluk alır.

SAFİYE: Şimdi hiç kimse acele etmeyecek.

Cevad, çıkıntıdan ayrılmaya korkar; halat gergindir.

CEVAD: Ayaklarım yerden kesilirse düşerim.

Tarık çömelir; kandili İdris’e verir.

TARIK: Sana doğru çekiyoruz. Suyun üzerine değil.

İdris’in tuttuğu ışık yukarıdaki kapıdan gelen gün ışığıyla birleşir.

ANLATICI: Cevad’ın gördüğü gökyüzü, bir kapı genişliğindeydi.

Safiye çekişe küçük bir hareketle yön verir.

SAFİYE: Birlikte. Şimdi.

Halat Tarık’ın avucunu sıyırır; yüzü gerilir.

Sessiz kare. Elini bırakmaz, tutuşunu değiştirir.

Cevad göğsünü sağlam basamağa yaslar.

CEVAD: Ayağımı hissediyorum. Çekmeyin.

Safiye herkesi durdurur; Cevad ayağını kurtarır.

SES: Taşın üzerinde sürünen kumaş.

İdris kandili yere koyar, Cevad’ın omzunu kavrar.

İDRİS: Buradasın. Biraz daha.

Cevad kapının dışına alınır; ışıkta gözlerini kapatır.

CEVAD: Salim de böyle çıktı.

Tarık halatı yavaşça yere bırakır.

ANLATICI: Bir tanıklık, ancak tekrar yaşanınca duyulabilir hale gelmişti.

Yahya, gölgede Cevad’ın nefesini dinler; kalabalığı uzaklaştırır.

YAHYA: Hepiniz cevap istemeye geldiniz. Ben nefesini duymaya çalışıyorum.

Tarık, kanamış avucunu arkasına saklar.

YAHYA: Elinizi de göreceğim. Sırası var.

Safiye bir tas su getirir.

SAFİYE: Yavaş içsin mi?

Yahya Cevad’ın başını destekler.

YAHYA: Önce rahat otursun.

İdris defteri açar; Yahya bakışıyla durdurur.

YAHYA: Şimdi anlatmak zorunda değil.

Cevad yine de Safiye’nin elini tutar.

CEVAD: Kocan yaşıyordu. Götürülürken konuştu.

Safiye tası yere bırakır; bu kez eli titrer.

SAFİYE: Ne dedi?

Cevad başını yana çevirir.

CEVAD: Taşı düşürmeyin, dedi.

Hena’nın taşı, evdeki masada tek başına gösterilir.

ANLATICI: Üç çizginin haberi, üç ayrı ağızdan eve dönüyordu.

Safiye, Cevad’ın elini bırakmadan gözlerini kapatır.

SAFİYE: Başka bir şey hatırlaman gerekmiyor. Dinlen.

Batı kıyısında Azar ve yanındaki işçi dar taş geçitte durur.

ANLATICI: Kara, haritada denize düzgünce değiyordu. Burada sürekli yer değiştiriyordu.

Dalgalar geçidin alçak bölümünü örter.

İŞÇİ: Buradan yükle dönülmez.

Azar suyun geri çekilmesini izler.

AZAR: Tek başımıza geçebiliriz.

İşçi onun kolundaki güvence kâğıdını görür.

İŞÇİ: Bulduğunu burada bırakmak için mi?

Azar cevap vermez; karşıdaki barınağa bakar.

Sessiz kare. Çatı altında ince bir duman yükselir.

Uzakta bir insan kıpırdar; dalga görüşü keser.

AZAR: Birileri var.

Azar bağırır; rüzgâr sesini yana taşır.

AZAR: Ammar!

Karşıdan yanıt gelmez; kapıya açık renkli bir bez asılır.

ANLATICI: Bir kelime ulaşmadı. Bir bez, iki kıyı arasında cümle oldu.

İşçi geri dönüş yolunu işaret eder.

İŞÇİ: Tekne getirelim.

Azar istemeyerek döner; arkasına son kez bakar.

AZAR: Bu kez dönmek, gitmenin bir parçası.

Sarnıcın kapısına geçici engel konur; dışarıya taşıma kapları dizilir.

TARIK: Sağlam olduğu görülene kadar kimse inmeyecek.

Nadir gecikecek yükleri hatırlatır.

NADİR: Hazırlık emri hâlâ yürürlükte.

Tarık elindeki bezi avucuna sarar.

TARIK: Bu da benim emrim.

İdris girişteki çamur izlerini inceler; üç küpün dibinde aynı açık renkli tortu vardır.

İDRİS: Bunlar hiç ambar yoluna çıkmamış.

Ambar ustası küplerin yerini gösterir.

USTA: Evler için ayrılanlar. Sonra geri sayıldılar.

İdris iki defteri yerde yan yana açar.

ANLATICI: Su bir yerden kaybolmamış, aynı anda iki yerde var gösterilmişti.

Nadir çömelmek zorunda kalır.

NADİR: Sevk tamamlanınca düzeltecektim.

Tarık rakamları yeniden okur.

TARIK: Hangi sevk? Var olmayan suyu hangisi tamamlayacaktı?

Nadir kurumuş çamuru parmağıyla ufalar.

NADİR: Kuyudan getirilecek olan.

İdris defterin sonraki sayfasını çevirir; aynı eksik tekrar görünür.

ANLATICI: Ertelenen düzeltme, ertesi günün gerçeği olmuştu.

Tarık avluda yalnız kalır; sarnıca konan engeli pencereden izler.

TARIK, İÇ SES: Her sayıyı kendim sayamam.

Elindeki sargıyı açar; avucundaki çizgiye bakar.

ANLATICI: Doğruydu. Bu doğru, onu huzura kavuşturmadı.

Safiye eşiğe gelir; oturmak için izin istemez.

SAFİYE: Tamir parasını kimin ödeyeceğini konuşuyorlarmış.

Tarık önündeki hesapları toplar.

TARIK: İş bitecek.

Safiye masadaki mühre bakar.

SAFİYE: İlk emirde de işin bitmesi istenmiş.

Tarık yüzünü kaldırır; karşılık vermeden önce bekler.

TARIK: Bu kez suyu kullananların payı da yazılacak.

Safiye iki parmağını masaya koyar.

SAFİYE: Biri ev için. Biri yük için. İki ayrı satır.

İdris kapıda belirir; konuşmayı duymuştur.

İDRİS: Ayrı satır, ayrı teslim.

Tarık başını eğer.

TARIK: Ve tamir için ayrılan gün, sonradan silinmeyecek.

Safiye ayağa kalkar.

ANLATICI: Odaya teselli almaya girmemişti. Elinde uygulanacak üç iş vardı.

Hena annesini karşılar; Safiye’nin elindeki sargıyı görünce korkar.

HENA: Sen de mi düştün?

Safiye çömelir, kızının elini kendi sağlam avucuna koyar.

SAFİYE: İp sürttü.

Çocuk taşını annesine gösterir.

HENA: Babam bunu bana bırakırdı. Neden yanında götürdü?

Safiye cevap bulamaz; İdris kapıda sessizce bekler.

ANLATICI: Aradıkları eşyanın yolculuğunda hâlâ eksik bir adım vardı.

Hena İdris’e döner.

HENA: Babam yazamaz. Bana şekil gönderir.

İdris şaşırır.

İDRİS: Hangi şekli?

Hena taşın üç çizgisini masadaki üç ip ucuyla eşler.

HENA: Bunlar beraber durursa, eve geleceğim demek.

Safiye gözünü taştan ayıramaz.

SAFİYE: Sana bunu söyledi mi?

Hena başını sallar.

HENA: Oyunumuz.

İdris taşı incelemek için izin ister.

ANLATICI: İlk sabah süs sandığı çizgiler, şimdi gecikmiş bir mektuptu.

Azar avluya döner; yüzü tuz ve rüzgârla kaplıdır.

AZAR: Batı barınağında birileri var. Kara yolu kapalı.

Tarık hemen ayağa kalkar.

TARIK: Tekne?

Azar başını sallar.

AZAR: Akıntıyı bilen biri gerekiyor.

İdris taşı kumaşın içinden çıkarır.

İDRİS: Salim bunu Ammar’a verdi mi?

Azar dikkatle bakar; bir anı belirir.

AZAR: Avucundaydı. Ammar’a uzattı.

Safiye Azar’a yaklaşır.

SAFİYE: Neden bana gelmedi?

Azar ilk kez cevap vermek için acele eder.

AZAR: Gidecekti. Sonra yük soruldu. Saklanmak istedi.

Safiye onun sözünü kesmez; bekler.

AZAR: Ben de dönmedim.

Avlunun öteki ucunda Cevad, gölgede uyumaktadır.

ANLATICI: Bir adamı gizlemek için kurulan sessizlik, karısına ölümün bütün ihtimallerini bırakmıştı.

Azar bakışını Safiye’den kaçırmaz.

AZAR: Korkumu sana taşıttım.

İskeleden üç tekne görülür; Tarık en büyük olanı gösterir.

TARIK: Yaralıyı buna alabiliriz.

Yaşlı denizci Rafi teknenin yanına basar, başını sallar.

RAFİ: Açıkta beklemek için iyi. O girintiye sokamam.

Tarık elini indirir.

TARIK: Hangisi?

Rafi daha küçük, aşınmış bir tekneyi seçer.

RAFİ: Bu. Dönüşte hafif olacağız.

Safiye halatı kontrol eder; İdris ilaç ve bezleri taşır.

ANLATICI: Hazırlık, bu kez taşınabilecek şeylerin değil, bırakılması gerekenlerin hesabıydı.

Nöbetçi Tarık’ın binmek üzere olduğunu görür.

NÖBETÇİ: Gitmeniz gerekiyor mu?

Tarık cevap vermeden Safiye’ye bakar.

SAFİYE: Ben gideceğim. Yeri ona göre ayırın.

Rafi kişileri sayar.

RAFİ: Biriniz kalacak. Yaralıya yer lazım.

Tarık basamağın başında durur.

TARIK: Ben kıyıda beklerim. Döndüğünüzde hekim burada olacak.

Tekne uzaklaşır; Tarık’ın yüzü ip halkasının arkasında kalır.

ANLATICI: O gün, sorumluluğunu bir tekneye kendi ağırlığını eklemeyerek taşıdı.

Tekne kıyıdan ayrılır; Safiye oturduğu yerin iki yanını sıkıca tutar.

ANLATICI: Hayatını halat örerek geçirmişti. İlk kez kendi ördüğü bağın ötesine gidiyordu.

Azar kıyıdaki işaretleri Rafi’ye gösterir.

AZAR: Bez asılan kapı, alçak kayanın arkasında.

Rafi suyun yüzünü inceler.

RAFİ: Kapıya değil, suyun girişine bakıyorum.

İdris çantasını kuru tutmaya çalışır.

SAFİYE: Defter düşerse ne olur?

İdris çantayı ayaklarının arasına yerleştirir.

İDRİS: Yeniden yazamam.

Safiye, İdris’in gözlerinin içine bakar.

SAFİYE: Salim düşerse de yeniden getiremeyiz. Ellerini boş tut.

İdris çantanın bağını oturağın altına geçirir.

Sessiz kare. İki eliyle teknenin içindeki boş bezi açar.

Dalga tekneyi kaldırır; şehir duvarları alçalır.

ANLATICI: Karada büyük görünen yapılar, suyun üzerinde bir çizgiye sığdı.

Safiye gözlerini kapatır, dudakları kıpırdar.

SAFİYE, FISILTI: Onu bulduğumda söyleyeceğim sözü de bana bırak.

Teknenin burnu beyaz köpüğün içine girer.

SES: Su ve ahşabın uzun, sert sürtünüşü.

Tarık masasında Nadir’in yanık kâğıdını inceler.

TARIK: Kandil bunun üstüne mi devrildi?

Nadir kâğıdın kararmış ucuna bakar.

NADİR: Hayır.

İdris’in yerine oturan yaşlı yazıcı kalemini durdurur.

Sessiz kare. Nadir ilk doğru cevabının ardından daha yaşlı görünür.

Tarık kâğıdı kendisinden uzaklaştırır.

TARIK: Devam et.

Nadir parmaklarını birbirine geçirir.

NADİR: Ödemeyi başka işe aktardım. Suyu yeni kuyudan getiririz sandım.

Tarık tamir listesini açar.

TARIK: İşçilere ne söyledin?

Nadir başını kaldırır.

NADİR: Yükleri bitirmelerini. Çatlak büyürse kapatmalarını.

Tarık kâğıttaki eski tarihi işaret eder.

TARIK: Büyüdüğünü ne zaman öğrendin?

Nadir nefesini toparlar.

NADİR: Salim söylemişti. Kazadan önce.

Pencereden sarnıca çekilen engel görünür.

ANLATICI: Bir olayın öncesi, itiraf edilirken en ağır zaman olurdu.

Nadir borç kesesini masaya bırakır.

NADİR: Para almadım. Açığı kapatmaya çalıştım.

Tarık keseye dokunmaz.

TARIK: Kimin açığını?

Nadir hazırlık cetvelini gösterir.

NADİR: Tamamlandığını bildirdiğim yükün.

Yaşlı yazıcı kaydın bir cümlesini yüksek sesle tekrarlar.

YAZICI: Tamamlanmayanı tamamlanmış bildirdi.

Nadir irkilir; sözü kendisinden duymaktan daha ağır bulur.

NADİR: Böyle yazınca bütün emek de yalan oluyor.

Tarık ona oturmasını işaret eder.

TARIK: Emek verdiğin yerleri de yazacağız.

Nadir sandalyeye otururken ellerini dizlerinin altına saklar.

NADİR: Görevden alınırsam annem neyle yaşayacak?

Tarık uzun bir süre cevap vermez.

ANLATICI: Karşısındaki adamın korkusu gerçekti. Gerçek korku, başkasının susuzluğunu geri almıyordu.

Tarık yaşlı yazıcıya döner.

TARIK: Annesinin yiyeceği soruşturmanın karşılığı yapılmayacak.

Nadir gözlerini kapatır.

TARIK: Sen de korkunu, yaptığının yerine koymayacaksın.

Avluda Nadir’in görevden uzaklaştırıldığı duyurulur; işçiler fısıldaşır.

NÖBETÇİ: Kayıtlar mühürlenecek. Hüküm sonra verilecek.

Bir işçi sevinçle ötekine döner.

İŞÇİ: İş bitti.

Cevad oturduğu yerden ayağını uzatır.

CEVAD: Sarnıç duruyor.

Tarık cümleyi duyar; kalabalığın ortasında durur.

TARIK: Tamir bugün başlayacak.

Ambar ustası malzeme listesini uzatır.

USTA: Kireç, taş, işçilik. Sevk gecikir.

Tarık listeyi kopyalatır.

TARIK: Gecikmenin nedenini ben yazacağım.

Yaşlı yazıcı yeni emrin altına tarih koyar.

ANLATICI: Bazı mühürler bir işi başlatırdı. Bazıları, sahibinin saklanacağı yeri kapatırdı.

Tarık kendi acele emrini yeni yazının yanına eklettirir.

TARIK: Bu kopya da birlikte gitsin.

Nadir kapıdan çıkarılırken durur.

NADİR: Onu da mı göndereceksiniz?

Tarık, Nadir’in yüzüne bakar.

TARIK: Yalnız senin cümleni gönderemem.

Tekne kayalık girintiye yaklaşır; kapıdaki beyaz bez ıslanıp ağırlaşmıştır.

ANLATICI: Uzaktan haber olan bez, yakından sıradan bir gömlekti.

Ammar kapıdan çıkar; tekneyi görünce geri çekilmek ister.

AZAR: Silah yok. Hekim kıyıda bekliyor.

Ammar, Safiye’yi görünce olduğu yerde kalır.

AMMAR: Onu buraya getirmeyecektin.

Safiye teknenin içinden doğrulur; Rafi oturmasını işaret eder.

SAFİYE: Kendim geldim.

Azar güvence kâğıdını havaya kaldırır.

AZAR: Önce bakılacak. Yazıldı.

Ammar kâğıda ulaşmak için kayaya iner.

AMMAR: Yazı, tekne kadar sızdırır mı?

İdris kâğıdı ona uzatır.

İDRİS: Sızdırdığı yeri de kayda geçireceğim.

Ammar metni yavaşça okur.

Sessiz kare. Başparmağı, yaralıların sorgulanmayacağını söyleyen cümlenin üzerinde durur.

Barınağın içinden öksürük duyulur; Safiye yüzünü sese çevirir.

SES: Kesik bir öksürük.

Ammar kapıdan çekilir.

AMMAR: Yaşıyor. Ateşi de var.

Salim, barınağın gölgeli köşesinde bezler üzerinde yatar.

ANLATICI: Safiye dört gece boyunca yüzlerce ölüm görmüştü. Bulduğu, onlardan hiçbirine benzemeyen yorgun bir adamdı.

Safiye diz çöker; Salim gözlerini açmaya çalışır.

SALİM: Hena?

Safiye onun alnına dokunur.

SAFİYE: Evde. Taşı sende sanıyordu.

Salim’in dudaklarında kısa, acılı bir gülümseme belirir.

SALİM: Verdiler mi?

İdris kapı yanında durur; içeri girmeyi kendisine hak görmez.

ANLATICI: Defterde şehirden ayrılmış görünen adam, ayağa kalkamıyordu.

Salim İdris’i fark eder.

SALİM: Su için mi geldin?

İdris diz çöker.

İDRİS: Seni bulmaya geldim. Kaydını yanlış tuttum.

Salim cevap vermek için nefesini toplar; Safiye durdurur.

SAFİYE: Şimdi anlatmayacaksın.

Azar boş bezi yere serer; Ammar taşıma için hazırlanır.

AMMAR: Kapıdan yan çevireceğiz.

Safiye Salim’in elini tutar.

SAFİYE: Eve giden yol bulundu. Gerisini birazdan konuşuruz.

Salim taşınırken İdris, Ammar’ın yanında kapıyı tutar.

İDRİS: Taş nasıl kıyıya geldi?

Ammar teknesine doğru bakar.

AMMAR: Kızına götürecektim. Küçük kesedeydi.

Kısa hatıra karesinde Ammar gece teknesine biner; bir halat keseyi takar.

ANLATICI: Ammar’ın anlattığı gece, şimdi birkaç hareketten oluşuyordu.

Kese yan devrilir; delikli taş karanlık suya düşer.

SES: Plık.

Hatırada Ammar elini suya uzatır; taşı göremez.

AMMAR, DIŞ SES: Aradım. Bulamadım.

Şimdiye dönüş; İdris kıyıda bulduğu yeri tarif eder.

İDRİS: Şehir kapısının aşağısındaydı.

Ammar şaşkınlıkla başını sallar.

AMMAR: Akıntı oraya dönmüş.

Safiye konuşmayı duyar; başını Salim’den kaldırmaz.

SAFİYE: Kendin gelebilirdin.

Ammar elindeki bezi sıkıştırır.

AMMAR: Gelebilirdim.

İdris susar; açık kapıdan görünen deniz aydınlanır.

ANLATICI: Taşın yolunda mucize aramıştı. Bir adamın korkusu ve bir akıntı buldu.

Salim teknenin tabanına yerleştirilir; Safiye başının yanına oturur.

RAFİ: Yük ortada kalsın. Bir yana toplanmayın.

Azar binmek üzereyken tekne yana yatar.

RAFİ: Sen kıyıdan yürüyeceksin.

Azar itiraz etmez; gömleğinin eteğini bağlar.

AZAR: Geçit açılınca gelirim.

Safiye ona bakar; aralarında ilk kez öfkesiz bir sessizlik olur.

SAFİYE: Sağlam yolu bekle.

Ammar tekneyi kayadan iter; avuçları sıyrılır.

AMMAR: Beni ararlarsa burada olduğumu söyle.

İdris Ammar’ın yüzüne bakar.

İDRİS: Kaçmayacak mısın?

Ammar barınağın kapısını açık bırakır.

AMMAR: Bu kadar saklanmak yetti.

Dalga tekneyi kaldırır; Salim inler, Safiye onu sakinleştirir.

SAFİYE: Buradayım.

İdris bir eliyle bezi, ötekiyle teknenin kenarını tutar.

ANLATICI: Bir ismi kâğıtta tutmak, bir insanı dalgada tutmaya benzemiyordu.

Tekne kayalık girintiden çıkıp açık suya döner.

Sessiz kare. Kapıdaki beyaz gömlek arkada küçülür.

Tanca’da Tarık, mühürlenecek defterleri sayar; İdris’in düzeltmesi açık durur.

YAZICI: Bunu ayrı dosyaya alayım mı?

Tarık eski satır ile yeni satıra birlikte bakar.

TARIK: Birlikte kalacaklar.

Yaşlı yazıcı boş bir zarf çıkarır.

YAZICI: Kâtip kendi hatasını yazmış.

Tarık başıyla onaylar.

TARIK: İncelenecek.

Avluda Nadir bekler; annesi ona yemek getirmiştir.

ANLATICI: Yemek kabı, suçlamanın ne hafiflettiği ne de ortadan kaldırdığı bir ihtiyaç taşıyordu.

Nadir annesinin gözlerine bakamaz.

ANNE: Yemeyecek misin?

Nadir kabı alır.

NADİR: Bana bir şey sormayacak mısın?

Kadın boşalan örtüyü katlar.

ANNE: Söyleyeceğin doğru şey kaldığında gel.

Kıyıdan bir nöbetçi koşar.

NÖBETÇİ: Tekne göründü!

Tarık, masadaki mührü bırakıp dışarı çıkar.

ANLATICI: Haber bu kez kâğıttan önce bir nefesle geldi.

Tekne liman basamağına yanaşır; Yahya ve işçiler hazır bekler.

YAHYA: Etrafını boş bırakın.

Tarık kalabalığı eliyle geriye alır.

Sessiz kare. Kıyıda ilk kez herkes aynı kişiye yer açar.

Safiye, Salim’in başını bırakmak istemez.

YAHYA: Sen yanında yürü. Başını biz tutalım.

Salim basamaktan geçirilirken gözünü şehrin duvarına çevirir.

SALİM: Geldik mi?

Safiye elini onun görebileceği yerde tutar.

SAFİYE: Geldik.

İdris tekneden çantasını çıkarır; altı ıslanmıştır.

ANLATICI: Mürekkep yayılmıştı. Bu kez kaybolan yalnız birkaç çizgiydi.

Tarık, Salim’e yaklaşmaz; Yahya’nın geçmesini bekler.

TARIK: Konuşmayacak. Önce dinlenecek.

Hena kalabalığın dışından annesini görür; elinde delikli taş vardır.

HENA: Anne!

Safiye çocuğu yakına çağırır; Salim küçük eli yüzünde hisseder.

HENA: Taşı bulduk.

Salim’in gözünden tek bir yaş iner.

ANLATICI: Dönen adam, evine o cümleyle girdi.

İki gün sonra Salim evindeki yatakta oturur; pencere önünde ipler kurur.

ANLATICI: Eve dönmek kapıdan geçmekle tamamlanmadı. Birlikte yaşadıkları suskunluğun içinden de geçmeleri gerekiyordu.

Safiye taze bezi yatağın yanına bırakır.

SALİM: Hena’ya söylemek istedim.

Safiye yüzünü çevirmeden işleri sürdürür.

SAFİYE: Bana neden haber vermedin?

Salim ellerini örtünün üzerinde birleştirir.

SALİM: Su aldığımı duyarlarsa eve geleceklerini sandım.

Safiye yavaşça ona döner.

SAFİYE: Ben dört gün bütün kapılara gittim.

Salim başını eğer.

ANLATICI: Korumak için seçtiği uzaklık, karısını tek başına şehrin önüne çıkarmıştı.

Safiye yatağın ucuna oturur.

SAFİYE: Korkunca beni dışarıda bırakma.

Salim cevap arar; söyleyeceği özür dudaklarında kalır.

SALİM: Nasıl yapacağımı bilmiyorum.

Safiye su kabını ona uzatır.

SAFİYE: Şimdi konuşarak başlayabilirsin.

İkisi aynı pencereye bakar; dışarıda Hena’nın ayak sesleri duyulur.

Sessiz kare. Ev, ilk kez onların sessizliğinden daha geniştir.

Hena delikli taşı masada çevirir; elinde ince bir kömür parçası vardır.

HENA: Bir çizgi daha koyacağım.

Salim kızının ne yaptığını izler.

SALİM: Kimin için?

Hena kapıda duran İdris’i gösterir.

HENA: Bulan için.

İdris hemen başını sallar.

İDRİS: Gerek yok.

Çocuk kömürü masaya bırakır.

HENA: Neden?

İdris onun karşısına oturur.

İDRİS: Babanın kaydını yanlış yazdım. Aramayı ben zorlaştırdım.

Hena taşı eline alır, bir süre düşünür.

HENA: Sonra aradın.

İdris cevap veremez.

ANLATICI: Çocuk iki ayrı şeyi aynı avuçta tutabildi. İdris hâlâ birini ötekiyle silmeye çalışıyordu.

Hena dördüncü çizgiyi taşı kazımadan, kömürle çizer.

HENA: Bu yıkanınca gider. İstersen yeniden koyarım.

İdris taşı çocuğun elinde bırakır.

İDRİS: Bugün böyle dursun.

Salim, dinlenebileceği bir avlu köşesinde Tarık’la görüşür; Safiye yanında oturur.

TARIK: Yorulduğunda bitireceğiz.

İdris yeni sayfayı açar.

SALİM: Suyu evlere götürdüm. Emirden sonra da.

Tarık cümleyi tekrar etmesini istemez.

TARIK: Neden?

Salim, avludaki dolu testiye bakar.

SALİM: Önceden onların payıydı. Bir gecede susuz kalmaları bana yanlış geldi.

Tarık öne eğilir.

TARIK: Bunu kime söyledin?

Salim dudaklarını ıslatır.

SALİM: Nadir’e. Sonra yalnız çalıştım.

Safiye, Salim’in başının hafifçe düştüğünü görür.

SAFİYE: Biraz duralım.

Salim elini kaldırır.

SALİM: Cevad’a da sessiz kalmasını söyledim. Onu ben bıraktım.

İdris kaydı yaparken kalemini yavaşlatır.

ANLATICI: Aradıkları adamın masumiyeti bütün cümleleri kolaylaştırmadı. Adı geri dönünce sorumluluğu da döndü.

Tarık sayfanın kapatılmasını ister.

TARIK: Bugün bu kadar. Bundan sonrasını gücün geldiğinde konuşacağız.

İdris kayıt odasında yeni raporunu yüksek sesle okur.

İDRİS: Salim şehirden ayrılmamış, yaralı olduğu için saklanmıştır.

Yaşlı yazıcı raporun başını gösterir.

YAZICI: Önce eski kaydı kimin düzelttiği anlaşılmalı.

İdris kendi adını başa taşır.

İDRİS: Yanlış kaydı düşen İdris tarafından açıklanmıştır.

Tarık kapıdan dinler; içeri girip bir sayfa uzatır.

TARIK: Bunu da ekle.

Sayfada tamir kararını geciktiren öncelik emrinin açıklaması vardır.

Sessiz kare. Altında Tarık’ın mührü, üstünde okunabilir gerekçe.

İdris metindeki bir kelimeye takılır.

İDRİS: Eksik bilgiyle karar verdim, yazmışsınız.

Tarık sandalyesini çeker.

TARIK: Bilgi getirilmişti. Hepsini dinlemedim.

İdris kalemi uzatır; Tarık cümleyi kendi eliyle düzeltir.

ANLATICI: Bir harfin gerisinde saklanmak, bir duvarın gerisinde saklanmaktan daha kolaydı.

İki rapor aynı zarfın içine yerleştirilir.

YAZICI: Birlikte mi gönderilecek?

Tarık ve İdris aynı anda başını eğer.

TARIK: Birlikte.

Gece, Tarık onarılan sarnıcın yakınından geçer; tek bir kandil yanmaktadır.

ANLATICI: Şehir uyurken, yerin altındaki su gündüzün hesabını sürdürüyordu.

Yaşlı taş ustası duvara kulak verir; Tarık durur.

TARIK: Neyi dinliyorsun?

Usta elini nemli yüzeyden çeker.

USTA: Buradan geçtiğini. Nereden kaçtığını.

Tarık taşın üzerine avucunu koyar; yalnız serinlik hisseder.

TARIK: Ben bir şey duymuyorum.

Usta ona yer açar.

USTA: Bazen duymak için uzun süre aynı yerde durulur.

Tarık, uzak bir su sesini seçer gibi olur.

ANLATICI: Ona, karanlığın içinde biri ağır ağır isim okuyormuş gibi geldi.

Kısa düş karesinde yüzü görünmeyen çocuk, delikli taştan göğe bakar.

Sessiz kare. Bunun hatıra mı, uykusuzluğun oyunu mu olduğu açıklanmaz.

Tarık gözünü açar; usta çatlağı doldurmak için elini uzatmıştır.

USTA: Şimdi çekilin. Burayı kapatacağım.

Tarık kenara çekilir; ustanın elindeki harç taş aralığını doldurur.

ANLATICI: Duyduğunu sandığı ses sürdü. Duvarın içinden mi, kendisinden mi geldiğini ayıramadı.

Kandilin ışığında Tarık’ın gölgesi duvardan ayrılıp sokağa uzanır.

TARIK, İÇ SES: İşitmediğim kaç kişi var?

Ertesi sabah iki sıra küp, sarnıcın önünde ayrı yerlere konur.

ANLATICI: Şehrin değiştiği, uzaktan bakınca anlaşılmıyordu.

Bir sıranın başında evlere ayrılan suyun kaydı tutulur.

YAZICI: Teslim alan?

Yaşlı kadın kabını uzatır.

KADIN: Ben okuyamam. Miktarı bana söyle.

İdris kabı birlikte ölçmelerini ister.

İDRİS: Görerek alalım.

Öteki sırada yükleme işçisi bekler; sırasını öne geçirmek ister.

İŞÇİ: Tekne gecikiyor.

Safiye halat teslimi için gelir; evlere ayrılan sırayı gösterir.

SAFİYE: Bu insanlar da bekliyordu.

İşçi söyleyecek söz arar, sonra küpünü yere bırakır.

Sessiz kare. Acele ilk kez tek başına yeterli gerekçe sayılmaz.

Tarık avlunun uzak tarafından düzeni izler.

ANLATICI: Bu küçük değişiklik için bir adam yaralanmış, bir kadın kapıları aşındırmıştı.

İdris Tarık’a raporu uzatır.

İDRİS: Tamir bitmedi. Ama eksik olanı artık ayrı yazıyoruz.

Tarık kâğıdı katlar.

TARIK: Eksik olduğunu söylemek, işi bitirdiğimiz anlamına gelmesin.

Liman görevlisi bir mektup getirir; kenarındaki yazı İdris’in alıştığı biçimde değildir.

GÖREVLİ: Sebte’den gelen kadın bıraktı.

İdris mektubu çevirmeye çalışır; birkaç kelimeyi çıkarabilir.

İDRİS: Bir geçişten söz ediyor.

Meryem kapıdan girer; yol tozu cübbesinin kenarına yapışmıştır.

MERYEM: Bir geçişten ve geri dönebilmekten.

İdris ikinci kısmı yazıya tekrar bakarak arar.

İDRİS: Orayı okuyamadım.

Meryem işaret ettiği kelimenin üzerinde parmağını tutar.

MERYEM: En kolay atlanan yer o.

Tarık onu oturmaya çağırır.

TARIK: Kimin mektubu?

Meryem çantasından katlanmış ikinci bir kâğıt çıkarır.

MERYEM: İlki iş için. İkincisi anneme. Aynı tekneyle gidecekler.

Tarık iki mektuba bakar.

ANLATICI: Deniz ötesi bir yol, yine bir evin içinden geçiyordu.

Meryem, İdris’in önündeki düzeltilmiş defteri fark eder.

MERYEM: Yazdığınızı geri okuyabiliyor musunuz?

İdris gülümsemeden başını eğer.

İDRİS: Artık daha yavaş okuyorum.

İskeleden yeni bir grup tekne görünür; yükler yeniden düzenlenmektedir.

ANLATICI: Tarîf bin Mâlik’in seferi için hazırlanan kıyı, küçük soruşturmanın ötesinde başka bir hareket taşıyordu.

Tarık, Tarîf ile yük sırasının yanında yürür.

TARÎF: Denizciler havayı beklemeyi istiyor.

Tarık bir teknenin yeni bağlanmış halatına dokunur.

TARIK: Ne kadar bekleyeceklerini söylediler mi?

Tarîf ufka bakar.

TARÎF: Kesin söylemediler.

Tarık başını eğer.

TARIK: Kesin bilmedikleri şeyi kesin söylemesinler.

İdris yük listesinin arkasına yeni bir sayfa ekler.

TARÎF: O ne?

İdris, suyu teslim alanların kaydını gösterir.

İDRİS: Her iki uçta sayılacak.

Safiye uzaktan halatın son bağını kontrol eder; Tarîf ona yer açar.

ANLATICI: Büyük yolculuğun ilk hareketi, bir ustanın düğümü yeniden yoklamasıydı.

Meryem iki mektubu yük sandığının ayrı gözüne koyar.

MERYEM: Bunların biri kaybolursa, öteki onun yerine geçmez.

İdris sandığı işaretler.

İDRİS: İki mektup. İki ayrı teslim.

Safiye yeni halatın ücret kaydını alır; yanında başka bir ödeme yazısı vardır.

SAFİYE: Salim’in işten kaldığı günler ne zaman ödenecek?

Görevli miktarı gösterir.

GÖREVLİ: Burada yazıyor.

Safiye altındaki boşluğu işaret eder.

SAFİYE: Miktarı görüyorum. Günü sordum.

İdris, ödeme tarihinin eksik olduğunu fark eder.

ANLATICI: Sözün içindeki boşluk bu kez bir rakam biçimindeydi.

Tarık görevliye tarihi ve teslim yerini ekletir.

TARIK: Kopyası onda kalacak.

Safiye kâğıdı katlayıp kendi kesesine koyar.

TARIK: Hakkını almak için yine gelmen gerekmeyecek.

Safiye onun yüzüne bakar.

SAFİYE: Geldiğimde de içeri alınayım. Yalnız iş bozulunca değil.

Tarık cevap vermeden önce limandaki sıraya bakar.

TARIK: Bunu kapıya yazdıracağız.

Safiye kapı görevlisini gösterir.

SAFİYE: Ona da söyleyin. Herkes yazıyı okuyamaz.

Tarık görevliye döner; Safiye uzaklaşır.

ANLATICI: Onu bağışladığını söylemedi. Sözü yerine getirebileceği bir gün bıraktı.

Akşam ışığında Hena ile Salim evin eşiğinde oturur; delikli taş aralarındadır.

HENA: İçinden bakınca deniz küçülüyor.

Salim taşı kızının göz hizasında tutar.

SALİM: Taşın gösterdiği kadarını görüyorsun.

İdris kıyıda yürür; bulduğu sabahki yerde durur.

ANLATICI: Aynı kum, ayak izini yine kabul etti. Hiçbir şeyi saklayacağına söz vermedi.

Tarık limanın yüksek basamağında denize bakar; önünde açılmış bir harita yoktur.

TARIK, İÇ SES: Karşı kıyıda bizi bekleyenlerin adlarını bilmiyoruz.

Meryem uzak bir teknenin yelkenini takip eder.

MERYEM, İÇ SES: Annem bugün mektubumu yazdığımı bilmiyor.

Safiye, kapısını kapatmadan önce yeni su küpünü içeri alır.

Sessiz kare. Küpün iki kulpu da sağlamdır.

Nadir annesinin avlusunda oturur; karşısında açılmamış soruşturma çağrısı durur.

ANLATICI: Bazı hesaplar kapanmamıştı. Bir adamın bulunması, bütün yanlışları yerli yerine koymamıştı.

Azar iskeledeki yıpranmış halatı söker; yerine Safiye’nin yenisini geçirir.

SES: Liflerin taş halkadan geçerken çıkardığı ince hışırtı.

İdris defterinde yeni bölüm için boş bir sayfa açar.

İDRİS, İÇ SES: Bu kez daha baştan isimlerini soracağım.

Son geniş kare; iki kıyı görünmez, yalnız su ve uzaklaşan ışık.

ANLATICI: Gece denizin üzerine indi. Ufuk kapanmadı. Henüz yazılmamış uzun bir cümle gibi orada kaldı.

Meryem’in iki mektubu, sabah sayımı sırasında yeniden masaya çıkarılır.

ANLATICI: Bazı kapılar, insan geçtikten sonra da arkasından kapanmaz; sözün içinde açık kalırdı.

İdris zarfların dışındaki işaretleri karşılaştırır.

İDRİS: Bunun cevabı nereye gelecek?

Meryem iş mektubunu kendine çeker.

MERYEM: Gönderenin adresine. Ötekinin cevabı bana.

Kıyı görevlisi Hişam katlanmış geçiş yazısını uzatır.

HİŞAM: Gelenler burada kalacaksa ayrı kayıt gerekir.

Meryem yazıyı açar; başparmağı son satırda durur.

MERYEM: Kalacakları nerede yazıyor?

Hişam İdris’in kısa çevirisini gösterir.

HİŞAM: Burada. Geçip yerleşmelerine izin verilir.

İdris’in yüzü gerilir; kâğıdı geri alır.

İDRİS: Ben yerleşme diye okudum.

Meryem karşısına oturur; kalemi ondan istemez.

MERYEM: Önce bu kelimenin önündekini birlikte okuyalım.

İdris satırı yavaşça heceler.

İDRİS: Geçiş boyunca güvenle bulunmak...

Meryem ellerini masanın üzerinde açar.

MERYEM: Bir kıyıya ayak basmak, oraya bütün hayatını bırakmak değildir.

Tarık görüşmeye katılır; önünde üç farklı kopya durur.

TARIK: Kaç kişi için hazırlanmış?

Hişam yolcuların adlarını okur.

HİŞAM: Dokuz kişi. İki hane ve bir yük sahibi.

Meryem listenin sonundaki boşluğu işaret eder.

MERYEM: Onların yanında gelecek çalışanlar?

Hişam itiraz eder.

HİŞAM: Yük sahibinin hesabında.

Tarık başını kaldırır.

TARIK: İsimleri onun eşyaları arasında mı tutuluyor?

Hişam kâğıdı düzeltir.

HİŞAM: Alışılmış kayıt böyle.

İdris, Salim’in eski satırını hatırlayıp yeni bir yaprak açar.

ANLATICI: Bir yanlışın biçimi değişmişti. Onu tanıyabilmek, aynı adla gelmesini beklememeyi gerektiriyordu.

Meryem çantasından küçük bir liste çıkarır.

MERYEM: Altı ad daha var. Birini doğru yazamıyorum.

Tarık listeyi İdris’e verir.

TARIK: Söyleyen kişiden yeniden öğren.

Hişam kapıdaki kalabalığa bakar.

HİŞAM: Hepsi bekleyecek. TARIK: Adı eksik olan da bekliyordu.

Meryem, kiraladığı küçük odada annesine yazdığı mektubun kopyasını açar.

ANLATICI: İş yazısında yanlış anlaşılmaktan korkmuştu. Bu kâğıtta, doğru anlaşılmaktan korkuyordu.

Mektubun ilk satırı yakından görünür.

MEKTUP: Buraya gelirsen sana bir oda bulabilirim.

Meryem satırın altındaki küçük notu okur.

MEKTUP: İstersen dönebilirsin.

Kurmaca hatırada annesi eski evin kapısını yağlar; küçük Meryem onu izler.

ANNE: Kapı bağırınca herkes geleni düşman sanıyor.

Hatıradaki çocuk menteşeye kulağını dayar.

KÜÇÜK MERYEM: Şimdi ne söylüyor?

Annesi kapıyı açıp kapatır.

ANNE: Şimdi yalnız açılıyor.

Meryem şimdiki odasında kapının sesini dinler.

Sessiz kare. Yabancı ahşap, çocukluğundaki gibi gıcırdar.

Mektuba yeni bir cümle ekler.

MEKTUP: Gelmek istemezsen seni burada bekliyorum diye suçlamayacağım.

Kalem, cümlenin sonunda uzun süre hareketsiz kalır.

ANLATICI: Bir insana yol açmak, bazen onun gelmemesine de yer bırakmaktı.

Meryem kâğıdı katlar; yüzündeki ifade rahatlamadan çok yorgunluktur.

MERYEM, İÇ SES: Bunu gerçekten yapabilecek miyim?

Tüccar Raşid, avluda yeni listeyi görüp İdris’in önünde durur.

RAŞİD: Altı kişinin ücretini ben ödüyorum. Neden ayrı yazılıyorlar?

İdris kalemini bırakır.

İDRİS: Kıyıya geldiklerinde kim oldukları bilinsin diye.

Raşid elini iki yana açar.

RAŞİD: Ben biliyorum.

Meryem, yüklerin yanında bekleyen yaşlı kadını çağırır.

MERYEM: Adını kendisi söylesin.

Kadın avluya girerken başındaki bezi düzeltir.

KADIN: Beni mi çağırdınız?

Raşid sabırsızlıkla araya girer.

RAŞİD: Adı Lena. Yazın, iş bitsin.

Kadın fısıltıyla düzeltir.

KADIN: Elina.

İdris kâğıttaki adı değiştirmeden önce tekrar sorar.

İDRİS: E-li-na. Doğru mu?

Elina başını eğer; gözleri ilk kez kâğıtta kalır.

ANLATICI: Ömrünün yılları kısaltılmış bir adın içinde geçmişti. İki hece, bir öğleden sonra geri geldi.

Raşid yük iskelesine dönerken Meryem’e eğilir.

RAŞİD: İnsanlar sana yalnız kelime çevirdiğin için para veriyor.

Meryem, Raşid uzaklaşınca yazı takımını toplar.

MERYEM: Bugünkü ücretimi ondan alamayacağım.

İdris itiraz etmek üzere ayağa kalkar.

İDRİS: Söylediğini Tarık’a anlatırım.

Meryem eliyle durdurur.

MERYEM: Her konuşmanın arkasına bir kumandan koyamam.

İdris yerine oturur; ne yapacağını bilemez.

ANLATICI: Yardım etmek istemesi, yardımın biçimini de bildiği anlamına gelmiyordu.

Meryem sözleştiği işi gösterir.

MERYEM: Çevirdiklerimi ve teslim ettiğimi kaydet. Ücretimi bununla isteyeceğim.

İdris teslim kaydını hazırlar.

İDRİS: Tanık?

Elina kapının dışında beklemektedir.

ELİNA: Bütün sabah buradaydım.

Meryem yaşlı kadına teşekkür etmek için döner.

ELİNA: Adımı doğru söylemen yeter.

İki kadın karşılıklı oturur; İdris metni onlara okur.

ANLATICI: Bu kez çeviri, bir dilden ötekine değil, bir sesin duyulabildiği yere yapıldı.

Meryem teslim kopyasını kesesine koyar.

MERYEM: Şimdi ödeme isteyebilirim.

Hişam, geçiş yazısının yeni kopyasını Tarık’a getirir.

HİŞAM: Dönüş serbestliği böyle yazılırsa öteki kıyıda da geçerli sanılır.

Tarık metni Meryem’e uzatır.

TARIK: Öyle mi anlaşılır?

Meryem başını eğer.

MERYEM: Anlaşılabilir. Biz yalnız buradaki davranışı bağlayabiliriz.

İdris cümlenin sonuna kendi açıklamasını eklemek ister.

İDRİS: Öteki kıyının şartları ayrıca...

Meryem kâğıdı çevirir.

MERYEM: Bunu küçük yazma. Yolculuğun yarısı orada.

Tarık iki tarafın şartlarının ayrı okunmasını ister.

TARIK: Bilmediğimiz yerde güvence vermeyeceğiz.

Hişam şaşkınlığını gizleyemez.

HİŞAM: Yazı daha zayıf görünür.

Tarık masadaki mühre dokunur.

TARIK: Uzanmadığı yere uzanmış görünmesi daha mı güçlü?

İdris yeni metni açıkça yazar; iki bölüm arasına boşluk bırakır.

ANLATICI: Kâğıt üzerindeki boşluk, ilk kez saklanan bir şey değildi.

Meryem kopyayı yüksek sesle okur.

MERYEM: Şimdi neye güvenerek gideceklerini biliyorlar.

Limanın gölgeli bölümünde bir çocuk annesinin eteğine tutunur.

ÇOCUK: Eve ne zaman döneceğiz?

Annesi geçiş yazısını gösterir; çocuğun anlayacağı sözleri arar.

ANNE: Önce bu teknelerden birine bineceğiz.

Meryem onların yanından geçerken durur.

ANLATICI: Kadının cevabındaki yönü tanıdı. Zaman sorusuna yol göstererek karşılık vermişti.

Çocuk tekneleri inceler.

ÇOCUK: Ev hangisinin içinde?

Meryem diz çöküp çocuğun elindeki ahşap oyuncağa bakar.

MERYEM: Bunu sen mi yaptın?

Çocuk oyuncağın kırık ayağını saklar.

ÇOCUK: Babam. Öteki evde kaldı.

Meryem başını kaldırıp anneyle göz göze gelir.

Sessiz kare. İki kadın aynı soruyu söylemeden duyar.

Kadın su kabını uzatır.

ANNE: Senin de beklediğin var mı?

Meryem bir yudum alır.

MERYEM: Annem. Ben onu çağırıyorum; belki o beni bekliyor.

Çocuk oyuncağını cebine koyar.

ANLATICI: Deniz, iki ayrı bekleyişin arasında duruyordu. Hiçbirinin dilini seçmiyordu.

Akşam, Tarık ile Meryem liman yazılarını birlikte gözden geçirir.

TARIK: Bir kelime yüzünden bu kadar değişir mi?

Meryem yüzünü kaldırır.

MERYEM: Bazen zaten değişmiş olanı, tek kelime saklar.

Tarık uzun süre sustuktan sonra bir kâğıt çıkarır.

TARIK: Benden karşı kıyıyı anlatmam istenirse nasıl başlayayım?

Meryem boş satıra bakar.

MERYEM: Henüz neyi bilmediğinizle.

Tarık gülümseyecek gibi olur; gülümsemesi yarım kalır.

TARIK: O zaman kâğıt yetmez.

Meryem kendisine ait küçük defteri açar; yarısı boştur.

MERYEM: Benimki de bitmedi.

Pencere aralığında uçuşan tozlar ışığa girer.

ANLATICI: Tarık bir an, görünmeyen bir yazının havada çözülmekte olduğunu sandı.

Meryem pencereyi kapatır; tozun hareketi durulur.

MERYEM: Mürekkebe doluyor.

Tarık bakışını yeniden kâğıda indirir.

TARIK: Bana duyacağım adları öğret.

Meryem ilk yer adını yavaşça söyler; İdris başka masadan dinler.

Sessiz kare. Yeni bir kıyı, önce insanların ağızlarında biçimlenir.

İdris mektupları ayrı keselerde denizciye teslim eder.

İDRİS: Bu kayıt, iş yazısının. Bu da Meryem’in annesine gidecek olanın.

Denizci küçük keseyi çantasına yerleştirir.

DENİZCİ: Yol değişirse ikisi de gecikir.

İdris başını eğer.

İDRİS: Geciktiğini bildirecek biri var mı?

Denizci kıyıdaki yükçüyü gösterir.

DENİZCİ: Dönen ilk tekneden sorarsın.

Meryem annesine yazdığı kopyayı elinde tutar; göndereceği söz çoktan yoldadır.

ANLATICI: Bir cümle insanın elinden çıktıktan sonra, onun cesareti de korkusu da artık onu geri alamazdı.

Safiye halat teslimi için iskeleye gelir; Meryem’i tanır.

SAFİYE: Gelecek mi?

Meryem denizden gözünü ayırmaz.

MERYEM: Kâğıdı daha görmedi.

Safiye yanında durur.

SAFİYE: Ben de haberle insanın aynı gün döneceğini sanmıştım.

Meryem ona bakar; birbirlerinden bir açıklama istemezler.

Sessiz kare. İki kadın arasında denize bakan boş bir basamak kalır.

Tekne akıntıya açılır.

ANLATICI: O boşluğa, henüz verilmeyen bir cevap yerleşti.

İberya’da kurmaca bir ev; yaşlı bir kadın pencere pervazındaki çürümeyi kazır.

ANLATICI: Mektup yola çıktığında Meryem’in annesi, kızının kendisini hangi kapıda beklediğini bilmiyordu.

Komşu kadın bir sepet bırakır.

KOMŞU: Kızından haber?

Yaşlı kadın başını sallar.

ANNE: Eski haber var. Yenisi yok.

Duvara asılı küçük bez keseye dokunur; içinde önceki mektuplar durur.

ANLATICI: Biriken kâğıtlar, uzaktaki insanın ağırlığını taşımaya yetmiyordu.

Meryem’in çocukken çizdiği kapı, eski bir tahta üzerinde görünür.

Sessiz kare. Kapının yanında boyu ölçülmüş ince çizgiler.

Annesi çizgilerden birinin tozunu parmağıyla alır.

ANNE: Geldiğinde kendini hâlâ burada küçük buluyor.

Komşu kapıda bekler.

KOMŞU: Sen gitsen?

Kadın sokağa açılan kapıyı aralar.

ANNE: Her giden, evini yanında taşıyabilir mi?

Karşı karede Meryem Tanca’da aynı hareketle oda kapısını kapatır.

ANLATICI: Birbirine benzeyen iki ses, denizin iki yanında ayrı ayrı duyuldu.

Gece suyun üzerine yayılır; hiçbir kıyı ötekini görmez.

ANLATICI: Henüz cevap yoktu. Hikâye, bekleyenlerin hayatını durdurmadan devam etti.

Safiye’nin avlusunda halat örmek için gerilmiş lifler güneşte parlar.

ANLATICI: Deniz henüz kimseyi çağırmadan, kıyıdaki elleri çalıştırmaya başlamıştı.

Raşid, ölçü için getirdiği eski halatı yere bırakır.

RAŞİD: Bundan altı tane. Aynı kalınlıkta.

Safiye halatın içini yoklar.

SAFİYE: Aynı uzunluk, yeni lif. Süreyi sonra konuşuruz.

Raşid para kesesini avuçlarında tartar.

RAŞİD: Süreyi ben veriyorum. Tekneler beklemez.

Safiye masadaki ev hesabına bakar; Salim hâlâ çalışamamaktadır.

ANLATICI: Kesenin sesi, borcun sesinden daha yakından geldi.

Raşid lifin kendisinden alınmasını şart koşar.

RAŞİD: Malzeme borcunu teslimde düşeriz.

Safiye düşünür; iş isteyen iki kadın kapıda beklemektedir.

SAFİYE: Ücretleri ayrı öderim. Onların emeği benim borcuma yazılmaz.

Raşid başıyla onaylar, fakat kâğıda başka bir ifade koyar.

RAŞİD: Toplam iş bedeli. Daha kısa.

Safiye kâğıdı geri iter.

SAFİYE: Uzun yaz.

Sipariş masada kalır; para kesesi açılır.

ANLATICI: Safiye şartı değiştirdi. Vakti değiştiremedi.

Malzeme ertesi sabah gelir; çuvalların altı koyu renkli ve nemlidir.

SAFİYE: Bunlar dışarıda mı kaldı?

Yükçü çuvalı indirmekle meşguldür.

YÜKÇÜ: Aldığım yerde böyleydi.

Tamar, genç yetişkin bir halat işçisi, lifleri avucunda ayırır.

TAMAR: Üsttekiler kuru.

Safiye çuvalın dibine elini sokar; lifler birbirine yapışır.

SAFİYE: Alttakiler bekleyecek.

Raşid’in yardımcısı teslim kâğıdını açar.

YARDIMCI: Hepsi tartıldı. Eksiksiz alıyorsunuz.

Safiye nemli lifleri ayrı kaba koyar.

SAFİYE: Suya da lif ücreti mi ödeyeceğim?

Yardımcı omuzlarını kaldırır.

YARDIMCI: Bana verilen yük bu.

Safiye çuvalları ikiye ayırdırır.

ANLATICI: Sarnıcın önünde ayrılan iki sıra, şimdi onun kendi avlusundaydı.

Tamar işi durdurmayı önerir.

TAMAR: Kuruyana kadar örmeyelim.

Safiye siparişin tarihine bakar.

SAFİYE: Kuru olanla başlayacağız. Ötekine dokunmayın.

Güneş batmış, avluda iki kandil yanmıştır; işçiler lif örmeyi sürdürür.

ANLATICI: Safiye bütün gün vaktin yetmediğini söyledi. Gece, vaktin nereden alındığı görünür oldu.

Tamar’ın başı kısa bir an düşer; eli aynı hareketi boşlukta tekrarlar.

SAFİYE: Biraz dinlen.

Tamar yarım halatı gösterir.

TAMAR: Eve götürüp bitirebilirim.

Safiye hemen karşı çıkar.

SAFİYE: Bu kadar ağırını taşıma.

Tamar yorgunlukla gülümser.

TAMAR: Ağırlığını değil, işini götüreceğim.

Hena kapıda annesini bekler; elinde yenmemiş bir parça ekmek vardır.

HENA: Sofrayı kaldırayım mı?

Safiye çevresindeki yüzlere bakar; kimse ondan önce kalkmak istememektedir.

ANLATICI: Herkesi düşündüğüne inanırken, herkesi kendi korkusunun saatinde tutmuştu.

Safiye kandillerden birini söndürür.

SAFİYE: Bugünlük bitti.

Tamar elindeki işi bırakır.

TAMAR: Geç kalacağız.

Safiye sipariş kâğıdını katlar.

SAFİYE: Bunun cevabını ben vereceğim.

Sabah, biten ilk halat ağır bir yük üzerinde denenir.

ANLATICI: Düğüm sıkıydı. Liflerin birbirini tutması aynı derecede sağlam değildi.

Halatın ortasında küçük bir açılma belirir.

TAMAR: Durun.

İşçiler yükü yere indirir; Safiye açılan bölüme yaklaşır.

SAFİYE: Bunu kim ördü?

Tamar cevap vermeden Safiye’nin düğüm işaretini gösterir.

Sessiz kare. Halatın ucundaki işaret Safiye’ye aittir.

Safiye kendi ördüğü kısmı söküp elinde tutar.

ANLATICI: Soruyu sorarken beklediği cevap, karşısında duran insanlardan biriydi.

Salim avluya gelir; elindeki bastonu duvara dayar.

SALİM: Gece yaptığın mı?

Safiye başını eğer.

SAFİYE: Evet.

Hena sökülen lifleri toplamak ister; Safiye onu uzaklaştırmaz.

SAFİYE: Şu kabın içine koy. Yeniden ayıracağız.

Tamar kalan halatları gösterir.

TAMAR: Hepsine bakalım mı?

Safiye ayağa kalkar.

SAFİYE: Benim yaptıklarımdan başlayın.

Raşid avluya geldiğinde siparişin yarısı hâlâ tamamlanmamıştır.

RAŞİD: Verdiğin sözü mü unutuyorsun?

Safiye açılmış lifleri masaya koyar.

SAFİYE: Hatırladığım için bunu teslim etmiyorum.

Raşid lifleri elinin tersiyle iter.

RAŞİD: Bütün liman senin kusursuz ipini mi bekleyecek?

Tamar öne çıkar; Safiye konuşması için yer açar.

TAMAR: Islak malzemenin kurumasını bekledik.

Raşid, sözleşmenin kabul işaretini gösterir.

RAŞİD: Malzeme alındı. Sonrası sizin işiniz.

Safiye teslim sırasında tutulan ayrı kaydı çıkarır.

SAFİYE: Nemli gelen kısmı burada yazdırdım.

Raşid iki belgeyi karşılaştırır; öfkesi azalmaz.

RAŞİD: Ücretini keserim.

Salim ayağa kalkmak ister; Safiye ona durmasını işaret eder.

SAFİYE: Önce hangi işin bedelini kestiğini yazacaksın.

Raşid kapıdan çıkarken geri döner.

RAŞİD: Bir daha sana sipariş vermem.

Safiye avludaki işçilere bakar.

ANLATICI: Tehdit, yalnız kendi sofrasına yönelmemişti. İlk kez verdiği cevabın başkalarını da bağladığını gördü.

Safiye parayı masanın ortasına döker; kesede az şey kalmıştır.

SAFİYE: Bugüne kadar çalıştığınızın karşılığı bu.

Tamar payını hemen almaz.

TAMAR: Sonraki iş olmazsa?

Safiye dürüstçe başını sallar.

SAFİYE: Bilmiyorum.

Yaşlı işçi Sümeyre ip ucunu düzeltir.

SÜMEYRE: Hepimiz senin adına risk aldık. Bunu önceden konuşabilirdik.

Safiye kadına döner; savunacağı cümle boğazında kalır.

SAFİYE: Haklısın.

Tamar kendi payını ayırır, gerisini masada bırakır.

TAMAR: Kalan halatı bitirelim. Yeni iş için şartları birlikte söyleyelim.

Sümeyre başını eğer.

SÜMEYRE: Gece çalışmayı da baştan konuşacağız.

Safiye boş bir kâğıt arar, sonra vazgeçer.

SAFİYE: Önce söyleyin. İdris gelince hepinize okuyacak.

Kadınlar masanın çevresinde daha rahat oturur.

ANLATICI: Bir avlunun sahibi olmak, orada çalışan herkesin yerine konuşma hakkı vermiyordu.

Salim iki testiyi getirir; bu kez söze karışmadan suyu dağıtır.

Sessiz kare. Paylaşım, konuşma bitmeden başlamıştır.

Nadir’in annesi avluya gelir; elinde eski bir örgü parçası vardır.

ANNE: Parmaklarım yavaşladı. Ama burgu unutulmadı.

Safiye onu tanır; kapıdaki sessizlik uzar.

ANLATICI: Bir insanın adı, bazen kendi yaptıklarından önce içeri girerdi.

Kadın örgüyü uzatır.

ANNE: İş soruyorum. Oğlum için gelmedim.

Safiye örgüyü inceler; sıkılığını yoklar.

SAFİYE: İnce bağları yapabilir misin?

Kadın bir ip ucunu alır, kısa bir düğüm atar.

ANNE: Eskiden gelin kuşağı örerdim.

Hena düğümü açmaya çalışır; açamaz.

HENA: Hiç çözülmüyor.

Kadın küçük bir ucu çekip düğümü açar.

ANNE: Yerini bulunca çözülür.

Safiye kadına oturacak yer gösterir.

SAFİYE: Adını söyle. Ücrete nasıl yazılacak?

Kadının yüzü yumuşar.

RÂBİA: Râbia.

Tamar yeni iş yerini hazırlar.

ANLATICI: O sabah avluya Nadir’in annesi girdi. Akşam ücret sırasında Râbia bekleyecekti.

Tarık, geciken halatları görmek için avluya gelir; işçiler ayağa kalkmaya davranır.

TARIK: İşinizi bırakmayın.

Safiye örülen halatı gösterir.

SAFİYE: Bunu kendim geç teslim edeceğim. Kötü lif de vardı, kötü hesap da.

Tarık iki nedenin ayrı yazılıp yazılmadığını sorar.

TARIK: Senin verdiğin süre?

Safiye başını eğer.

SAFİYE: Yetiştiremedim.

Tarık elindeki eski halatın ucunu inceler.

TARIK: Yetişti demek için ne yapabilirdin?

Safiye ona açılmış örgüyü gösterir.

SAFİYE: Bunu saklayabilirdim.

Tarık halatı masaya bırakır.

ANLATICI: Kendi sorusunun Nadir’e sorulmuş biçimini hatırladı. Her yanlış, aynı büyüklükte değildi; başlangıçları bazen benzerdi.

Tamar yeni teslim tarihini söyler.

TAMAR: Bu kez birlikte hesapladık.

Tarık işçilerin yüzlerini görür; yalnız Safiye’ye dönmez.

TARIK: Denizci de baksın. Kullanacak olanın sözü eksik.

Safiye Rafi’ye haber göndermeyi kabul eder.

SAFİYE: Ödeyecek olanın da günü yazılsın.

Akşam, Safiye tek başına küçük bir düğümü tekrar tekrar bağlar.

ANLATICI: Eli, zihninden önce durulurdu. O gece eli de kolay durulmadı.

Râbia geride kalan iplerini toplarken kadını izler.

RÂBİA: Bir yeri fazla sıkıyorsun.

Safiye düğümü gevşetir.

SAFİYE: Kopmasın istiyorum.

Râbia lifin kıvrıldığı noktayı gösterir.

RÂBİA: En çok orada inceltmişsin.

Safiye ipin ışığa gelen ince kısmına bakar.

ANLATICI: Bütün gün kurduğu güvenin bir parçasını, kendi parmaklarıyla zayıflattığını gördü.

Uzakta akşam duasına duran insanların hareketi görünür.

Sessiz kare. Avludaki konuşma yavaşça kesilir.

Safiye düğümü çözmeden masaya bırakır.

SAFİYE: Yarın yeniden yaparım.

Râbia kapıda durur.

RÂBİA: Oğlum da bir şeyi yarın düzeltirim dedi.

Safiye başını kaldırır; yaşlı kadının yüzünde suçlama yoktur.

RÂBİA: Yarın geldiğinde elini gerçekten ona götür.

Safiye ipi ertesi sabah ilk göreceği yere asar.

ANLATICI: Düğüm o gece çözülmedi. Unutulacağı yere de kaldırılmadı.

Rafi biten halatı teknenin halkasından geçirir; işçiler gerilmesini izler.

RAFİ: Şimdi bırakın. Yavaş.

Halatın lifleri birlikte yük alır; açılma görünmez.

Sessiz kare. Safiye gözünü kendi işaretinden ayırmaz.

Rafi başını kaldırır.

RAFİ: Bunu kullanırım.

Raşid kenarda durur; kâğıdı imzalamadan önce ücret hesabına bakar.

RAŞİD: Gecikmeyi konuşacağız.

Safiye hazırladığı ayrı hesabı uzatır.

SAFİYE: Konuşacağız. Teslim edilen işi önce kayda geçirelim.

İdris iki belgeyi ayrı tutar.

ANLATICI: Anlaşmazlık bitmemişti. İşin varlığı, anlaşmazlığın içinde kaybolmayacaktı.

Ücret işçilerin önünde paylaştırılır; Râbia kendi adını duyar.

İDRİS: Râbia’nın payı.

Hena annesinin elini tutup halatın teknede aldığı biçime bakar.

HENA: Şimdi denize gidecek.

Safiye kızının başını okşar.

SAFİYE: Gidecek. Bizden uzakta da işini yapması gerekiyor.

Son karede teknenin gövdesi ile kıyı arasındaki halat görünür.

ANLATICI: Bağ, iki tarafı birbirine hapsetmiyordu. Ayrılırken birbirlerini parçalamamalarını sağlıyordu.

Gece limanı; bir nöbet kandili basamakların dibinde sönmüş durur.

ANLATICI: Sabahı karşılaması gereken ışık, gecenin içinde kalmıştı.

Bir yükçü yerde yatan Haris’i fark eder, sepetini bırakır.

YÜKÇÜ: Buraya gelin!

Nöbetçi Haris’in omzuna dokunur; adam kıpırdamaz.

Sessiz kare. Açık elinin yanında kırık bir tas.

Genç denizci Yunus, iskelenin öte ucunda durdurulur.

NÖBETÇİ: Gece burada sen vardın.

Yunus ellerini kaldırır; elinde küçük bir kese vardır.

YUNUS: Bana kendisi verdi.

Nöbetçi keseyi alır, Haris’in kemerindeki boş yere bakar.

NÖBETÇİ: Ölen de gelip doğrulayacak mı?

Yunus’un söyleyeceği söz, toplanan insanların arasında kaybolur.

ANLATICI: Bir insan susunca, başkalarının kesin konuşması kolaylaşıyordu.

İdris, bağırışları duyup iskeleye iner.

İDRİS: Yahya’ya haber verildi mi?

Bir nöbetçi kılıcının kabzasını tutar.

NÖBETÇİ: Önce bunu götürüyoruz.

Sönmüş kandilin dibindeki yağ, taşa ince bir iz bırakır.

Sessiz kare. İz denize varmadan kesilir.

Yunus kapalı bir odada bekler; elindeki tuz yarıkları görünür.

İDRİS: Adını yeniden söyle.

Yunus gözlerini kaldırır.

YUNUS: Üç kez söyledim.

İdris önündeki farklı yazımları gösterir.

İDRİS: Üçünü de başka türlü yazmışlar.

Yunus ismini yavaşça tekrarlar; sesi öfkeyle titrer.

YUNUS: Burada herkes beni geldiğim yerle çağırıyor.

İdris defterdeki ismi düzeltir.

ANLATICI: Şehrin dilinde bir yer vardı. O yerden gelenin kendi yüzüne sıra gelmiyordu.

Tarık odaya girer; kapının açık tutulmasını ister.

TARIK: Haris’i en son ne zaman gördün?

Yunus, masadaki keseye bakar.

YUNUS: Gece. Oturuyordu. Üşüyordu.

Tarık başka bir şey söylemesi için bekler.

YUNUS: Annesine para götürmemi istedi.

Nöbetçi hemen araya girer.

NÖBETÇİ: Haris kimseye kesesini vermezdi.

Tarık başını çevirir.

TARIK: Bunu hiç mi yapmadı, sen mi görmedin?

Yahya, Haris’in üzerini örter; yanında iki işçi bekler.

YAHYA: Bıçak yarası görmedim.

Nöbet amiri hemen sonuca varır.

AMİR: Suda boğulmuş olabilir.

Yahya tası ve kuru üst giysisini gösterir.

YAHYA: Sormak başka, olmuş demek başka.

Tarık yaklaşır; sesi alçaktır.

TARIK: Ölmeden önce hasta mıydı?

Amir, iki nöbetçinin yüzüne bakar.

AMİR: Bana görev bırakmak istediğini söylemedi.

Genç nöbetçi adım atar.

GENÇ NÖBETÇİ: Ateşi vardı. Sırasını değiştirmek istemişti.

Amir’in yüzü gerilir.

AMİR: Birçok kişi yer değiştirir.

Yahya örtünün kenarını düzeltir.

YAHYA: Onu sağken görmedim. Ölümün nasıl geldiğini kesin anlatamam.

İdris cümleyi olduğu gibi yazar.

ANLATICI: Bilmediğini söyleyen tek kişi, odada en az konuşan kişiydi.

Tarık gencin ifadesinin alınmasını ister.

TARIK: Bildiğiniz son saatleri anlatın. Boşlukları doldurmayın.

Meryem, Yunus’un tarif ettiği dar sokakta yaşlı bir kadının kapısını çalar.

MERYEM: Haris’in annesiyle görüşecektim.

Kadın elindeki bezle kapıyı açar; yüzü haberi henüz bilmiyordur.

ANNE: Gece nöbetinden çıktı mı?

Meryem sözlerini toparlamak için bir an bekler.

ANLATICI: Hiçbir dil, bu cümleyi hafifletmeyi vaat etmiyordu.

Meryem kadının oturmasına yardım eder; olay anlatılır.

MERYEM: Haris sabah iskelede bulundu. Yahya yanındaydı. Ölmüş.

Kadın elindeki bezi sıkıştırır; gözleri kapıda kalır.

ANNE: İçeri gelmedi.

Meryem yanında sessizce oturur.

Sessiz kare. Sokağın gündelik sesleri odanın eşiğinde yabancılaşır.

Bir süre sonra Meryem küçük keseyi gösterir.

MERYEM: Bunu bir gence vermiş. Sana getirmesi için.

Kadın kesenin dikişine dokunur.

ANNE: Geçen ay Yunus getirmişti. Çocuk yolumu bilir.

Meryem defteri çıkarmak için acele etmez.

ANNE: Yunus mu burada?

Meryem kadının elini tutar.

MERYEM: Şimdi onu da doğru dinlemelerini sağlayacağım.

Yunus serbest bırakılacağını duyunca ayağa kalkar, fakat kapıya yürümez.

YUNUS: Keseyi annesine verdiniz mi?

Meryem başını eğer.

MERYEM: Verdim. Seni hatırlıyor.

Tarık, Yunus’un bağlı bileklerindeki izlere bakar.

TARIK: Hakkında yeterli bilgi olmadan hüküm konuşuldu.

Yunus karşısındaki adamdan gözünü kaçırmaz.

YUNUS: İskeledekiler serbest bırakıldığımı da duyacak mı?

Tarık, İdris’e döner.

TARIK: Götürüldüğü yerde açıklanacak.

Yunus odadan çıkarken geriye bakar.

YUNUS: Haris bana güveniyordu.

İdris defteri kapatmaz.

ANLATICI: Gencin elinden yalnız bir gece alınmamıştı. Bir ölünün dostluğu da şüpheye çevrilmişti.

Nöbet amiri kapıda Tarık’ı bekler.

AMİR: Askerin önünde bizi zayıf düşürüyorsunuz.

Tarık amirin yüzüne bakar.

TARIK: Yanlış kişiyi tutmak, onları kime karşı güçlü kılıyor?

Amir cevap vermez; iskeledeki adamlarına döner.

Sessiz kare. Gerginlik, karar verilince dağılmaz.

Haris’in son gecesi, tanıkların farklı hatıra kareleriyle yeniden görünür.

ANLATICI: Aynı gecenin üç anlatıcısı vardı. Hiçbiri gecenin tamamını yaşamamıştı.

İlk hatırada Haris nöbet değişimini sorar.

HARİS: Soğuk geçmiyor. Bir süre içeride dursam?

İkinci hatırada amir yüklerin başında acele etmektedir.

AMİR: Öteki adam gelince değişirsiniz.

Üçüncü hatırada Yunus Haris’e su uzatır.

YUNUS: Ben beklerim. Birini çağırayım.

Haris eliyle oturacak yeri gösterir.

HARİS: Anneme uğrayacaktın. Geç olmasın.

Şimdiye dönüş; Yunus anlatmayı keser.

YUNUS: Daha önce çağırmalıydım.

Yahya gencin karşısında oturur.

YAHYA: O gece bildiklerinle bugün bildiklerini aynı yere koyma.

İdris ifadeleri tek bir kesin hikâyeye dönüştürmeden yan yana yazar.

ANLATICI: Bazı boşlukların çevresi çizilebilirdi. İçleri, tanık icat edilerek doldurulamazdı.

Tarık nöbet düzeninin değiştirilmesini ister.

TARIK: Yardım isteyenin yerine birisi gelmeden görev bitmiş sayılmayacak.

Kayıt sayfasında Haris’in adı ve kesinleştirilemeyen son saatleri kalır.

Sessiz kare. Ölümü, bulunmuş bir suçluyla kolaylaştırılmaz.

Haris’in annesi Tarık’la görüşmek için avluya gelir; Meryem yanındadır.

ANNE: Oğlumun eşyalarını almaya geldim.

Tarık kemerini ve üstlüğünü uzattırır.

TARIK: Size ulaştıracaktık.

Kadın üstlüğün yakasını düzeltir.

ANNE: Hep ters katlar. Giyerken uğraşırdı.

Tarık başını eğer; ne söyleyeceğini bulamaz.

ANLATICI: Bir annenin bildiği ayrıntı, bütün nöbet cetvelinden daha canlıydı.

Kadın kırık tası da ister.

GÖREVLİ: O kırıldı.

Anne elini uzatır.

ANNE: Biliyorum. Getirin.

Tarık tası kendi eliyle masaya koyar.

ANNE: Nöbetini başka biri tutacak mı?

Tarık sorunun neyi taşıdığını anlamaya çalışır.

TARIK: Tutacak.

Kadın başını eğer.

ANNE: Hastalanırsa birisi görsün.

Avludan çıkarken Meryem koluna girer.

ANLATICI: Kadın büyük bir söz istemedi. Tarık bu yüzden sözü vermenin kolay olmadığını anladı.

Tarık gece yürüyüşünde Haris’in bulunduğu basamakta durur.

ANLATICI: Sönmüş kandilin yerinde kuru bir leke vardı. Işığın da geride bıraktığı karanlık bir biçim olabiliyordu.

Su yüzeyinde başka bir tekneden yansıyan ışık titrer.

Sessiz kare. Tarık yansımanın geldiği tekneyi ilk anda göremez.

Kısa düşsel karede ışığın altında bir el belirir gibi olur.

TARIK, İÇ SES: Bu geceye yetişebilseydim...

Bir dalga görüntüyü dağıtır; taş basamak yeniden sıradan görünür.

ANLATICI: Gördüğü, suyun hareketiyle kendi yorgun gözünün arasında kalmıştı.

Rafi teknesinden seslenir.

RAFİ: Kandili yukarı aldım. Burada kayalar görünmüyordu.

Tarık ışığın kaynağını fark eder.

TARIK: Haris’i tanır mıydın?

Rafi kıyıya yaklaşır.

RAFİ: Her gece selam verirdi. Bir gece vermeyince de yorgundur sandım.

İkisi bir süre denizi dinler.

ANLATICI: Bir insanın sessizliği, alışkanlıkların arasına kolay saklanırdı.

Tarık basamaktaki eski lekeye bakar.

TARIK: Her geceyi kendim göremem.

Rafi halatı bağlar.

RAFİ: Görenin söyleyebileceği bir yer olsun.

İdris, Yunus’un suçlandığı basamakta açıklamayı yüksek sesle okur.

İDRİS: Haris’in kesesi kendisine, annesine ulaştırması için verilmiştir.

Kalabalıktaki bir adam başını çevirir.

ADAM: Dün başka şey söylendi.

Meryem adamın duyabileceği şekilde konuşur.

MERYEM: Bugün düzeltilen o.

Yunus biraz geride durur; açıklamayı dinler ama kalabalığa karışmaz.

ANLATICI: Bir adın temizlendiği söylenebilirdi. O adı taşıyanın aynı basamağa güvenle basması zaman isterdi.

Haris’in annesi iskeleye gelir; Yunus’u çağırır.

ANNE: Bana getireceğin başka bir şey kaldı mı?

Yunus küçük bir kumaş parçası çıkarır.

YUNUS: Üstlüğünü onarmak için almıştı.

Kadın kumaşı alır; Yunus’un koluna dokunur.

ANNE: Bende dursun.

İdris okumayı bitirir; ilk suçlamayı yapan nöbetçi sessizce yanından geçer.

İDRİS: Sen de duydun mu?

Nöbetçi durur.

NÖBETÇİ: Duydum.

Yunus işine dönmek için tekneye biner.

ANLATICI: Şehir bir açıklama yaptı. Geri kalanını davranışlarıyla tamamlaması gerekecekti.

Yeni nöbetçi geceye hazırlanır; kapıda nöbeti devralacak kişinin adı sorulur.

NÖBETÇİ: Ben dönene kadar burada kim kalacak?

Genç yardımcı adını söyler ve aynı kandilin yanında bekler.

YARDIMCI: Ben. Sen dönmeden gitmem.

Tarık uzaktan düzeni izler; bu kez yanlarına inmez.

ANLATICI: Bir şeyin işlemesi için her seferinde kendisinin görünmesi gerekiyorsa, henüz kurulmuş sayılmazdı.

İdris yanına gelir; elindeki defterin yeni sayfasını göstermez.

İDRİS: Bugün kaydı ben okumadım. Yeni yazıcı okudu.

Tarık başını eğer.

TARIK: Nasıl okudu?

İdris hafifçe gülümser.

İDRİS: Benden yavaş.

Meryem annesinden haber sorarken aynı iskeleye uğrar.

MERYEM: Dönen tekne var mı?

Rafi ufku işaret eder; uzakta henüz seçilemeyen bir yelken vardır.

RAFİ: Birisi yaklaşıyor. Kim olduğunu söylemek için erken.

Üçü de karanlıktaki küçük şekle bakar.

ANLATICI: Bu kez hiçbiri beklediği şeyi, gördüğü şeyin yerine koymadı.

Yelken geceye doğru ağır ağır büyür.

Sessiz kare. Sonraki bölümün haberi henüz ses olmamıştır.

Sabah limanda birkaç tekne beklenir; gece görülen yelken artık seçilmektedir.

ANLATICI: Karşı kıyıya giden yol, bu kez insanları ve onların birbirine benzemeyen haberlerini geri getiriyordu.

Bir gözcü iskeleyi haberdar eder.

GÖZCÜ: Tarîf’in adamlarından!

Kalabalık basamaklara yaklaşır; yükçüler geçit açmaya çalışır.

YÜKÇÜ: Önlerini kapatmayın.

Tarık kıyıya iner; Tarîf’in gelişini beklerken tekneleri sayar.

TARIK: Geride gelen var mı?

İlk denizci ipi uzatır.

DENİZCİ: Var. Ağır yük alanlar arkada.

İdris, yanında bekleyen yazıcıya iki ayrı sayfa açmasını söyler.

İDRİS: Önce dönenler. Sonra yükler.

Kalabalığın içinden bir kadın isim sorar.

KADIN: Numan orada mı?

Kimse kesin cevap veremez; kadın ikinci tekneye yürür.

ANLATICI: Kıyının sevincinde, herkese aynı anda yer yoktu.

Tarîf tekneden iner; Tarık onu karşılar.

TARÎF: Döndük.

Tarık’ın bakışı son teknenin ufuktaki izine gider.

TARIK: Hepsini karşılayalım.

Tarîf dinlenmesi için ayrılan odada su içer; harita yerine boş bir yüzey hazırlanır.

TARÎF: Kıyıyı size gösterebilirim. İçeriyi az gördük.

Tarık masaya yaklaşır.

TARIK: Gördüğün yerden başla.

Tarîf parmağıyla kıyı çizgisini tarif eder; İdris not alır.

ANLATICI: Geri dönen adam, yaşadığını bir çizgiye indirmeye çalışıyordu. Çizgi, yaşadığından daha sakin görünüyordu.

Bir görevli alınan malları sormak için araya girer.

GÖREVLİ: Yük miktarı?

Tarık elini kaldırır.

TARIK: Birazdan.

Tarîf beklenmeyen geçişleri ve karşılaşmaları anlatır; yüzündeki yorgunluk belirgindir.

TARÎF: Bazı yerlerde yol açıldı. Bazı yerlerde aynı haberi bile anlayamadık.

Meryem kapıda durur; Tarîf’in kullandığı bir yer adını düzeltir.

MERYEM: O adı iki farklı yerde duymuş olabilirsiniz.

Tarîf başını ona döner.

TARÎF: O zaman birini yanlış yazdırıyorum.

İdris kesinleşmeyen yeri ayrı işaretler.

ANLATICI: Boşluk, haritanın kusuru olarak saklanmadı. Sonraki yolcunun göreceği bir soru oldu.

Tarık dışarıdaki kutlama sesini dinler.

TARIK: Dışarıdakilere bütün kıyıyı gördüğümüz söylenmesin.

Numan’ı soran kadın, bütün tekneler yanaştığında hâlâ iskelede bekler.

KADIN: Hangi teknede kaldı?

Bir asker bakışını yere indirir.

ASKER: Geri dönmeyecek.

Kadın askerin yüzünü yakından görmek ister.

KADIN: Onu gördün mü?

Asker başını sallar.

ASKER: Yaralandığında yanındaydım. Sonrasında başkaları baktı.

İdris askerin sözünü yavaşça tekrarlar.

İDRİS: Ölümünü görmedin.

Asker zorlanarak cevap verir.

ASKER: Görmedim. Bana söylediler.

Kadın, öfkeyle umut arasında kalır.

KADIN: O zaman kim gördüyse onu getir.

İdris tekne kayıtlarını açar.

ANLATICI: Bir haberin eksikliği, onu iyi habere dönüştürmüyordu. Yine de eksik olduğu söylenmeliydi.

Yahya dönenler arasında tanıklık edebilecek kişiyi aramak üzere yürür.

YAHYA: Adını kimden duyduğunu söyle.

Kadın taş basamağa oturur; kalabalık yanından akmaya devam eder.

Sessiz kare. Bekleyiş, dönüş bittikten sonra da sürer.

Yükler açılır; kumaş, alet ve çeşitli eşyalar ayrı yerlere konur.

ANLATICI: Her nesnenin burada bir değeri vardı. Geldiği evde başka bir anlamı olmuştu.

Meryem küçük, işlemeli bir çocuk başlığına bakar.

MERYEM: Bunu nereye yazacaksınız?

İdris eşyayı eline almadan inceler.

İDRİS: Getirilenler listesine.

Meryem sessizce başını eğer.

ANLATICI: Bir eşyanın nereden alındığını bilmek, onu kimin beklediğini bilmeye yetmiyordu.

Bir asker ele geçirilen malların sayımına itiraz eder.

ASKER: Yolda taşıyan bizdik.

Tarık oraya gelir; itirazı dinler.

TARIK: Kimden, nerede alındığı sorulacak.

Asker yorgun ellerini gösterir.

ASKER: Her şeyi ayrı mı anlatacağız?

İdris boş sayfayı çevirir.

İDRİS: Hatırladığınızı ayrı anlatacağız.

Yüklerin arasında yaralı bir adamın bastonu görünür; yanlışlıkla sayım eşyasına katılmıştır.

YAHYA: O, yürüyebilmesi için lazım.

Baston sahibine geri götürülür.

ANLATICI: Kazanılanların hesabına, bir insanın eksileni karışmıştı.

Hazırlanan resmî rapor Tarık’ın önüne konur; başta başarı haberi vardır.

GÖREVLİ: Kısa tuttuk. Haber hızlı gider.

Tarık raporu okur, son satırda durur.

TARIK: Dönmeyenler?

Görevli ikinci kâğıdı arar.

GÖREVLİ: İsimler henüz tamamlanmadı.

Tarık ilk raporun sonuna boşluk açar.

TARIK: Tamamlanmadığı yazılsın.

Görevli çekingen biçimde itiraz eder.

GÖREVLİ: Başarının yanına belirsizlik koymuş oluruz.

Tarık kâğıdı masaya bırakır.

TARIK: Orada zaten var.

İdris ikinci kayıt için başlık atar.

KÂĞIT: Dönmeyenler ve beklenen haberler.

Meryem, Numan’ın yakınının dışarıda beklediğini söyler.

MERYEM: Onun için raporun en önemli yeri burası.

Tarık iki kâğıdın birlikte okunmasını ister.

ANLATICI: Sevinç elinden alınmadı. Yanına, sevincin tek başına taşıyamadığı şey kondu.

İdris ikinci sayfayı birincinin altına bağlar.

Sessiz kare. İp, bu kez iki farklı hakikati ayırmadan tutar.

Yahya, Numan’ın son saatlerinde yanında bulunan askeri getirir.

ASKER: Ben kaldım. Gömdüğümüz yeri de bilirim.

Bekleyen kadın ayağa kalkar; sonra yeniden oturmak zorunda kalır.

KADIN: Acı çekti mi?

Asker cevap vermek için uzun süre bekler.

ASKER: Yanındaydım. Sonunda sesimi duyup duymadığını bilmiyorum.

Kadın ellerini dizlerinin üstüne koyar.

ANLATICI: İstediği teselli, adamın bildiğinden daha büyüktü.

Asker küçük bir tarak çıkarır.

ASKER: Bunu getirmemi istemişti. Önceden.

Kadın tarağı tanır; başıyla almayı kabul eder.

KADIN: Dişini çocukken kırmıştı.

İdris sayfanın kenarında ölüm haberinin doğrulandığını kaydeder.

Sessiz kare. Kâğıttaki belirsizlik azalırken kadının yükü artar.

Yahya kalabalığın dağılmasını ister.

YAHYA: Biraz yalnız kalsınlar.

Tarık uzaktan haber alır; kadınla konuşmaya gitmek için adım atar, sonra durur.

TARIK: Hazır olduğunda görüşeceğimi söyleyin.

Kadın, askerle aynı basamakta oturur.

ANLATICI: Bir oğlun son yolu, onu tanıyan iki yabancıyı yan yana getirmişti.

Gece, Tarîf ile Tarık limana bakan odada yalnız kalır.

TARIK: Herkes senden aynı hikâyeyi istiyor.

Tarîf elindeki tası döndürür.

TARÎF: Bir kere anlatınca değişmeyecek sanıyorlar.

Tarık suyun yüzeyine bakar.

TARIK: Değişiyor mu?

Tarîf başını eğer.

TARÎF: Dinleyen değişince, nereden başlayacağımı değiştiriyorum.

Kurmaca hatıra karesinde bir kıyı evi ve kapanan ahşap kapı görünür.

TARÎF, DIŞ SES: Bir kadın kapısını kapattı. Sonra aralayıp su bıraktı.

Hatırada askerler kaba yaklaşırken evin içi görünmez.

TARÎF, DIŞ SES: Bize yardım mı etti, gitmemizi mi istedi, bilmiyorum.

Şimdiye dönüş; Tarık cevap vermeden dinler.

ANLATICI: Bir tas suyun içindeki anlam, iki kumandanın bilgisine sığmamıştı.

Tarîf tası yere bırakır.

TARÎF: Karşı kıyıya gidecek olan, gördüğümüzü son söz sanmasın.

Tarık pencereyi açar; içeri tuz kokusu dolar.

TARIK: Bu cümleyi rapora koymayacağız. Ama unutmayacağım.

İki adam karanlık denizi izler.

Sessiz kare. Harita odanın içinde kalır.

Meryem, kendi mektubunu taşıyan denizciyi dönenlerin arasında bulur.

MERYEM: Annemi gördün mü?

Denizci başını sallar.

DENİZCİ: Mektubu verdiğimiz adam adresi tanıyordu. Ben eve gidemedim.

Meryem cevap kesesini sorar; denizci boş ellerini gösterir.

DENİZCİ: Cevap almadım.

Meryem bir süre konuşamaz.

ANLATICI: Haber gelmemesi, zihninde birbirinden ayrı bütün kötü haberleri uyandırdı.

İdris yanında durur; kolay bir teselli söylemeye hazırlanır.

İDRİS: Belki...

Meryem başını ona çevirir.

MERYEM: Şimdi ihtimalleri sayma.

İdris susar; ikisi gölgede oturur.

Sessiz kare. Meryem ellerini dizlerinin altında saklar.

Denizci mektubun ulaştığı kişinin tarifini verir.

DENİZCİ: Adını bilen biri vardı. Bu kadarını söyleyebilirim.

Meryem tarifi kaydettirir.

MERYEM: Sonraki gidene bunu soracağım.

İdris notu ona verir.

ANLATICI: Bekleyiş bitmedi. Yeniden sorulabilecek bir adres kazandı.

Dönenler için kurulan sofrada askerler, denizciler ve işçiler yan yana oturur.

ANLATICI: Birlikte yemek, herkesin aynı şeyi kutladığı anlamına gelmiyordu.

Rafi, yeni halatı öven bir askere Safiye’yi gösterir.

RAFİ: Yapan burada.

Asker Safiye’ye teşekkür eder; kadın başını eğer.

SAFİYE: Sağlam kaldı mı?

Asker halatın kayaya sürttüğü yeri anlatır.

ASKER: Bir kısmı yıprandı. Bırakmadı.

Safiye ertesi gün görmeyi ister.

SAFİYE: Neresinin yıprandığını göstereceksin.

Salim sofranın kenarında oturur; Numan’ın annesi için ayrılan kaba bakar.

SALİM: Bunu kim götürecek?

Yunus ayağa kalkar.

YUNUS: Adresi öğrenirim.

Tarık, Yunus’un eline verilen kabı izler; Haris’in kesesini hatırlar.

ANLATICI: Bir işaret aynı yerde kalmıyordu. Birinin ölümüyle başlayan yol, başka birinin kapısına uzanıyordu.

Meryem yemeğini bitirir; annesine yeni bir mektup yazmak için kalkar.

SAFİYE: Biraz daha otur.

Meryem yerinde kalır.

MERYEM: Bu gece yazacağım cümle acele etmesin.

Şafakta boşalan limanda yıpranmış yelkenler kurutulur.

ANLATICI: Haberler şehre dağılmıştı. Yolculuğun maddi izleri hâlâ kurumasını bekliyordu.

İdris tamamlanan dönüş listesini Tarık’a getirir.

İDRİS: Bir ismin yazımı hâlâ doğrulanmadı.

Tarık o satırı gösterir.

TARIK: Yanına bildiğimizi koy. Başka adla tamamlamayalım.

İdris başını eğer.

İDRİS: Geldiği yer ve birliğini yazdım.

Bir haberci, Mûsâ bin Nusayr’ın yazısını getirir.

HABERCİ: Kumandana.

Tarık mektubun bağını çözer; yüzündeki ifade değişir.

Sessiz kare. Metin okura tarihî bir belge gibi gösterilmez.

İdris konuşmak için bekler.

İDRİS: Yeni bir hazırlık mı?

Tarık mektubu kapatır.

TARIK: Önce elimizde ne olduğunu soruyor.

Pencereden görünen deniz, sabah ışığında açık bir sayfa gibi parlar.

ANLATICI: Büyük karar bazen bir emirle gelmezdi. Hazırlanması istenen hesabın içinden yaklaşırdı.

Tarık İdris’e yeni bir yaprak verir.

TARIK: Bu kez yalnız yükleri saymayacağız.

Salim, onarılan sarnıcın önünde ilk kez uzun süre ayakta durur.

ANLATICI: Yara kapanmaya başlamıştı. Eskiden düşünmeden indiği basamak, şimdi bütün dikkatini istiyordu.

Tarık onun yanına gelir; aşağı inmeyi teklif etmez.

TARIK: Buradan anlatabilirsin.

Salim, su dağıtılan iki sırayı gösterir.

SALİM: Asker arttığında bu sıra yetmeyecek.

İdris yeni hazırlık hesabını açar.

İDRİS: Yeni kuyudan gelecek olanı ekleyebiliriz.

Salim başını sallar.

SALİM: Açılmadan eklemeyin. İlk defter öyle doldu.

Tarık hesap satırının boş bırakılmasını ister.

TARIK: Kaynak hazır olunca yazılır.

Salim, taşınacak kapların eksik saplarını gösterir.

SALİM: Yalnız suyu değil, nasıl gideceğini de sayın.

Tarık geçen gün tekneden inme kararını hatırlar.

ANLATICI: Bir şeyin varlığıyla, gerekli yere ulaşabilmesi arasındaki mesafe büyüktü.

İdris ayrı bir teslim sütunu çizer.

İDRİS: Yükleme, taşıma, varış.

Salim ilk kez kendiliğinden gülümser.

SALİM: Şimdi işin tamamına benziyor.

Nadir soruşturmanın kayıtlarını dinlemek için avluda bekler; Râbia uzakta durur.

ANLATICI: Hatasını kabul etmek, sonucunun ne olacağını seçme hakkı vermemişti.

Görevli, idari görevden alınacağını ve hesapların ayrıca inceleneceğini bildirir.

GÖREVLİ: Ödemeler ve kayıplar ayrı ele alınacak.

Nadir başını eğer; Tarık’a bir kere bakar.

NADİR: Beni artık yalnız bununla tanıyacaklar.

Tarık ona yaklaşır.

TARIK: Başka ne yapacağını ben yazamam.

Nadir annesinin beklediği yere yürür.

RÂBİA: Eve mi geliyorsun?

Nadir boş ellerini gösterir.

NADİR: Önce eşyalarımı alacağım.

Râbia başını sallar; onunla birlikte yürümeye başlar.

ANLATICI: Kadın onu haklı çıkarmadı. Yolu tek başına yürümesi gerektiğini de söylemedi.

İdris dosyanın sonuna açık kalan hesapları ekler.

İDRİS: Bu bölüm bitmiş sayılmıyor.

Yaşlı yazıcı defterin kenarını bağlar.

YAZICI: Adam gitti diye sayı düzelmez.

Kayıt rafında Nadir’in dosyası yerini alır; yanında Tarık’ın açıklaması vardır.

Sessiz kare. Mühür, bütün sesleri aynı ağızdan söyletmez.

Tarık yeni hazırlık için yazılan isimleri avluda dinler.

ANLATICI: İlk bakışta bir listeydi. Her satır, bir sofrada boşalacak yere bağlanıyordu.

Azar izcilerin durumunu anlatır.

AZAR: Birinin kardeşi hasta. Erteleme istiyor.

Nöbet amiri itiraz eder.

AMİR: Her evden bir gerekçe çıkar.

Tarık listeyi kapatmaz.

TARIK: O zaman gerekçeleri dinleyecek vakti de hesaba katacağız.

İdris çalışma ve nöbet sürelerini ayrı yazmaya başlar.

İDRİS: Kimlerin aynı gün iki işte göründüğünü çıkaracağım.

Safiye malzeme miktarını öğrenmek için gelir.

SAFİYE: Siparişi artıracaksanız önce lif bulunacak.

Rafi tekne sayısına bakar.

RAFİ: Teknenin adı var. Kimi karada onarılıyor.

Tarık herkesin düzeltmesini dinlerken sayfa giderek kabarır.

ANLATICI: Gerçeğe yaklaştıkça hesap daha az gösterişli oluyordu.

Meryem çeviri işlerinin de zaman istediğini hatırlatır.

MERYEM: Bir adı ilk kez kıyıya vardığınızda öğrenmeyin.

Tarık yeni kâğıdın başına tarih koydurur.

TARIK: Elimizde olan bu. Göndereceğimiz de bu olacak.

Gece Tarık’ın masasında açık bir mektup durur; o, kandilin yanında uyuyakalmıştır.

ANLATICI: Uykuda oda genişledi. Duvarların yerini, geceyle dolu bir kıyı aldı.

Rüyada Tarık kıyıda tek başına yürür; ayaklarının altında kâğıtlar ıslanır.

RÜYA SESİ: Tarık.

Tarık sesin geldiği yöne döner; yüzü seçilmeyen bir kadın kapıda durur.

TARIK, RÜYADA: Beni nereden biliyorsun?

Kadın cevap vermez; kapıdan içeri bir ışık sızar.

ANLATICI: Ses, annesinin sesi olabilir diye düşündü. Hatırlamakla istemek rüyada birbirine benziyordu.

Tarık yaklaşırken kapının gerisinde Hena, Yunus ve tanımadığı insanlar görünür.

RÜYA SESİ: Sen kimi biliyorsun?

Tarık isim söylemeye çalışır; ağzından nefes dışında ses çıkmaz.

Sessiz kare. Delikli taşın içinden rüzgâr geçer.

Uyanır; dışarıda nöbetçi gerçekten adını söylemektedir.

NÖBETÇİ: Kumandan. Mektubun taşıyıcısı bekliyor.

Tarık doğrulur; elindeki kâğıtta mürekkep lekesi vardır.

ANLATICI: Gece ona gelecekten haber getirmedi. Bilmediği yüzleri önüne koydu.

Mektubu yeniden okumaya başlar; acele etmez.

TARIK, İÇ SES: Adımı söyleyenlerin hepsini tanımıyorum.

Son satırı tamamlamadan kalemi bırakır.

TARIK: Beklesin. Eksik bir cevap göndermeyeceğim.

Meryem sabah küçük, yıpranmış bir kâğıt alır; dışını tanımadığı biri yazmıştır.

ANLATICI: Cevap, annesinin elinden çıkmış bir yazıyla gelmedi. Yine de ilk cümlede onu tanıdı.

Meryem kâğıdı ışığa tutar.

MEKTUP: Kapının sesini sen gittikten sonra tamir ettirdim. Yine de döneceğin gece duyacağım sanıyorum.

Meryem gülümser; gözleri dolar.

Sessiz kare. Bekleyişin bütün ihtimalleri bir anlığına geri çekilir.

Sonraki satırda anne şimdilik gelmeyeceğini söyler.

MEKTUP: Evi bırakmaya hazır değilim. Bunu beni istemediğin gibi okuma.

Meryem kâğıdı dizlerine indirir.

ANLATICI: Annesinin güvenliğini istemişti. Güvenliğin hangi kıyıda olduğuna da kendisi karar vermişti.

İdris kapıda durur.

İDRİS: İyi mi?

Meryem başını eğer.

MERYEM: Yaşıyor. Şimdilik evinde kalmak istiyor.

İdris cevap yazıp yazmayacağını sorar.

MERYEM: Yazacağım. Sonra belki ben giderim.

Meryem mektubu eski kopyasının yanına koyar; iki cümle birlikte görünür.

ANLATICI: Gelmemesine izin veren kendi cümlesini şimdi kendisine de okumak zorundaydı.

Odasının kapısını açar; sokağa çıkan ışık yüzüne vurur.

MERYEM, İÇ SES: Seni almaya değil, seni dinlemeye gelebilirim.

Hena annesinin avlusunda ip uçlarını ayırır; Tamar yük için yeni bezler getirir.

ANLATICI: Büyük hazırlıkların arasında gündelik hayat da kendi işini sürdürüyordu.

Salim ayakkabısının yeni bağını geçirir; Hena onu izler.

HENA: Bu sefer ikisi de aynı.

Salim gülümser.

SALİM: Eskisini de sakladım.

Safiye eski bağı kaldırıp atmaz; iş takımının yanına koyar.

SAFİYE: Ne zaman değiştirilmesi gerektiğini hatırlatsın.

Tamar, Meryem’in gidebileceğini duyduğunu söyler.

TAMAR: Ben de bir gün karşı kıyıyı görmek istiyorum.

Safiye ona baktığında gençliğini değil, ayrı bir isteği görür.

SAFİYE: Orada kimi tanıyorsun?

Tamar başını sallar.

TAMAR: Şimdilik kimseyi.

Hena taşı delikten bakarak Tamar’a uzatır.

HENA: Buradan da biraz görünüyor.

Tamar taşı gözüne götürür; yalnız avlunun bir parçasını görür.

TAMAR: Bu deniz değil, senin annen.

Hena güler; Safiye işine döner.

ANLATICI: Hikâyenin içindeki insanlar, bir an için hikâyenin ağırlığını taşımadan gülebildiler.

Tarık, yeni sefer ihtimalini konuşmak için yakın adamlarını toplar.

TARIK: Henüz yolun bütün şartlarını bilmiyoruz.

Genç bir asker heyecanla öne çıkar.

ASKER: Gidersek dönecek miyiz?

Odadaki herkes soruya başka bir yüzle bakar.

ANLATICI: Genç adam, herkesin bildiği fakat yüksek sesle sormadığı şeyi sormuştu.

Tarık cevap vermeden önce askerle göz göze gelir.

TARIK: Bunu sana garanti edemem.

Asker başını indirir; Tarık konuşmasını sürdürür.

TARIK: Hazırlıkta bildiğimiz tehlikeleri saklamayacağım.

Nöbet amiri söze karışmak ister; sonra bekler.

Sessiz kare. Odadaki cesaret, bir an için daha sessiz bir biçim alır.

Azar elindeki görev listesini açar.

AZAR: O zaman eksikleri bugün söyleyelim.

Bir denizci teknesindeki onarımı anlatır; bir işçi su kaplarını sorar.

ANLATICI: Sorular korkuyu bitirmedi. Korkunun birlikte taşınabileceği bir işe dönüştü.

Tarık İdris’in kalemine bakar.

TARIK: Söylediklerimi güzel bir konuşmaya çevirmeyeceksin.

İdris sayfayı ona çevirir.

İDRİS: Sorulanları da yazdım.

İdris, Safiye’nin evine defter için teşekkür etmeye değil, izin istemeye gelir.

İDRİS: Taşı bir süre yanıma alabilir miyim?

Hena taşı saklar; hemen uzatmaz.

HENA: Nereye götüreceksin?

İdris duraksar.

İDRİS: Kumandanın hazırlıklarına katılırsam yanımda olsun istiyorum.

Hena kaşlarını çatar.

HENA: O zaman yine denize düşer.

İdris gülümsemez; çocuğun korkusunu ciddiye alır.

İDRİS: Düşürmemeye çalışırım. Kaybolmayacağına söz veremem.

Hena annesine bakar; Safiye kararı onun yerine vermez.

SAFİYE: Taş senin.

Çocuk bir süre düşündükten sonra taşı masaya koyar.

HENA: Götürebilirsin. Ama babamın taşı de.

İdris başını eğer.

İDRİS: Senin üç çizgini de anlatırım.

Hena kömürden dördüncü çizginin silindiğini fark eder, yenilemez.

ANLATICI: Bazı işaretler yok olunca verdikleri söz yok olmuyordu.

İdris taşı çantasına koyar; ilk sayfadaki gibi kısa bir ses çıkar.

SES: Tık.

Tarık’ın hazırlık cevabı tamamlanır; haberci yola çıkmak için bekler.

ANLATICI: Bir kıyının hesabı, sonunda birkaç katlanmış kâğıda sığdırıldı. Kıyının kendisi orada değildi.

İdris son kez içindekileri okur.

İDRİS: Hazır tekneler, onarılanlar, su kaynakları, bekleyen malzeme...

Tarık başka bir sayfayı işaret eder.

TARIK: Geride kalacak işler?

İdris o sayfayı gösterir.

İDRİS: Sarnıcın son tamiri. Açık ödemeler. Değişen nöbet sıraları.

Tarık kâğıtları birlikte bağlatır.

ANLATICI: Gitmek için hazırlanan adam, kalması gereken düzeni de geride bırakacağını anlamaya başlamıştı.

Haberci mektubu alır.

HABERCİ: Başka sözünüz var mı?

Tarık pencereden limana bakar.

TARIK: Yazdıklarımın eksilmeden ulaşmasını istiyorum.

Haberci başını eğer ve çıkar.

Sessiz kare. Ayak sesleri avludan sokağa, sokaktan yolun içine karışır.

İdris yeni görev ihtimalini sormak ister.

İDRİS: Sizi gönderirlerse?

Tarık kapıda durur.

TARIK: O zaman bu insanları hatırlamayı da yanımda götürmem gerekecek.

Mevsim değişirken Tanca kıyısında rüzgâr sertleşir; limanın renkleri koyulaşır.

ANLATICI: İlk cildin sonunda deniz hâlâ yerindeydi. Onu seyredenlerin hiçbiri ilk sayfadaki yerde durmuyordu.

Safiye avlusunun kapısını açar; Râbia ile Tamar birlikte işe gelir.

Sessiz kare. İşçiler kendi yerlerini beklemeden hazırlar.

Salim sarnıç önünde yeni işçiye çatlağın eski yerini gösterir.

SALİM: Burası kapandı. Yine de bakmayı bırakmayacağız.

Yunus, Haris’in annesine götüreceği kabı teknesinden alır.

ANLATICI: Bir ölünün hatırası, yalnız adının söylenmesinde yaşamıyordu.

Meryem annesinin mektubunu yeni bir zarfa koyar; yol için küçük bir çanta ayırır.

MERYEM, İÇ SES: Bu kez soracağım soruları da götüreceğim.

Nadir başka bir işin kapısında bekler; ellerinde eski görevinden hiçbir eşya yoktur.

Sessiz kare. Nasıl yaşayacağı henüz yazılmış değildir.

Azar gece nöbetini devralırken karşısındaki adamın adını sorar.

AZAR: Yerine geldiğimi kime söyleyeceğim?

İdris defterinde yeni cildin ilk sayfasını açar; delikli taş yanında durur.

ANLATICI: Bir adamın adıyla başlayan kitapta, başkalarının isimleri de yer bulmuştu.

Tarık yüksek basamakta durur; karşı kıyı sisin arkasında görünmez.

TARIK, İÇ SES: Gideceğim yerde, bilmediğim hayatlar var.

Son geniş karede su, taş kıyıya değip geri çekilir.

ANLATICI: Deniz çağırmadı. İnsanlar kendi kararlarını onun sesinde dinlediler. İkinci kıyının hikâyesi, sisin içinde bekliyordu.

Meryem, annesinin mektubunu ışığa kaldırır.

ANLATICI: Tuz, bazı harflerin çevresinde küçük kıyılar bırakmıştı.

Başparmağı silik bir kelimede durur.

MERYEM: Avlu.

Çantasından boş bir yaprak çıkarır.

ANLATICI: Gitmeden cevap yazmak, varacağını varsaymak kadar ürkütücüydü.

Kalem ilk satırın üzerinde bekler.

MERYEM, İÇ SES: Seni almaya geliyorum, yazma.

İnce bir çizgi boyunca mürekkep yürür.

MERYEM: Seni görmeye geliyorum.

Safiye kapıya yaslanır; elinde bir kumaş kılıf vardır.

SAFİYE: Su geçirmez değil. Yine de çıplak bırakmaz.

Meryem mektubu kılıfa yerleştirir.

MERYEM: Annem hiçbir şeyi atmaz.

Safiye yıpranmış eteğinin dikişini gösterir.

SAFİYE: Bazı şeyleri atabilecek kadar yenisini bulamayız.

İki kadın birbirine bakıp gülümser.

Sessiz kare. Ayrılığın ilk işi, küçük bir eşyanın korunmasıdır.

Pencerenin gölgesi mektubun üstüne düşer.

ANLATICI: Henüz hiçbir kapı kapanmamıştı. Kâğıt şimdiden karanlıktaydı.

Hişam, Meryem’in yol yazısını evirir.

HİŞAM: Ailenin yanına gidiyorsun. Başka kimin sözünü taşıyorsun?

Meryem kılıfı masaya koyar.

MERYEM: Kendi sözümü.

Hişam içindeki eski mektubu açtırır.

ANLATICI: Bir annenin eli, tanımadığı bir masanın üstüne yatırıldı.

Görevli satırlardan birini gösterir.

HİŞAM: Bunu oku.

Meryem dudaklarını aralar; sesi gelmez.

MERYEM, İÇ SES: Bu kelime burada kalırsa annem yalnız kalmaz.

Hişam parmağını kaldırmaz.

HİŞAM: Bilmiyor musun?

Meryem başını sallar.

MERYEM: Şimdi çevirmeyeceğim.

Hişam yanındaki yazıcıya döner.

HİŞAM: Çevirmeyi reddediyor.

Meryem hızla elini uzatır.

MERYEM: Okuyamadı diye yazma.

Kapı aralığından iskele görünür; tekne uzaklaşır.

SES: Uzun bir kürek gıcırtısı.

Meryem, giden teknenin ardındaki çizgiye bakar.

ANLATICI: Susmak da bir yolculuktu; insanı istemediği yere götürebiliyordu.

İdris geçiş odasına gelir.

İDRİS: Seni beklediler.

Meryem kılıfın ağzını bağlar.

MERYEM: Biliyorum.

İdris sesini alçaltır.

İDRİS: Kelime birinin adı mı?

Meryem karşısındaki sandalyeyi gösterir.

MERYEM: Sana da hemen anlatmak istemiyorum.

İdris oturmak yerine kapıda kalır.

İDRİS: O zaman benim yardımım ne olacak?

Meryem yorgunlukla gözlerini kapar.

MERYEM: Beni tanıdığını söyle. Bildiğinden fazlasını söyleme.

İdris, Hişam’ın yanına döner.

İDRİS: Meryem’i tanırım. Mektubun tamamını bilmiyorum.

Hişam iki adamı çağırmak üzere elini kaldırır, vazgeçer.

HİŞAM: Yazı burada kalacak. Kendisi evine gidebilir.

Meryem boş kılıfı alır.

Sessiz kare. Eşyasının hafifliği, eline daha ağır gelir.

Tarık bir gemi çizimini dinlerken Hişam içeri girer.

HİŞAM: Tercümanınızın mektubunda sakladığı bir söz var.

Tarık çizimin üzerindeki taşı kaldırır.

TARIK: Benim tercümanım olması, mektubunu benim yapmaz.

Hişam bekletilen yol yazısını uzatır.

HİŞAM: Limandan geçecek herkesin yükünü soruyoruz.

Tarık yazının kenarını okur.

TARIK: Şüphelendiğin şeyi açıkça söyle.

Hişam susar; sonra tek satırı gösterir.

HİŞAM: Adını vermediği insanlar avluda kalıyor olabilir.

Tarık pencereden kıyıdaki evlere bakar.

ANLATICI: Her çatı, içindekileri sayabilen bir göz istemiyordu.

Bir görevli kılıç kuşağını düzeltir.

GÖREVLİ: Soruyu sertleştirirsek cevap gelir.

Tarık ona döner.

TARIK: Bir cevap gelir. Aradığınla aynı olmayabilir.

Meryem odaya çağrılır; ayakta bekler.

MERYEM: Burada anlatacağım. Koridorda tekrar edilmesini istemiyorum.

Tarık kapının açık kalmasını isteyen Meryem’e başıyla izin verir.

Sessiz kare. Kapı kapanmaz; konuşma yine de daralır.

Meryem mektuptaki silik harfe dokunur.

MERYEM: Annem, avludakiler için bizim evde kullanılan bir söz yazmış.

Tarık dikkatle dinler.

TARIK: Anlamı?

Meryem iki eliyle kılıfı düzeltir.

MERYEM: Barınanlar. Akraba da olabilir, yoldan gelen de.

Hişam öne eğilir.

HİŞAM: Kaçaklar demek olamaz mı?

Meryem gözlerini kaldırır.

MERYEM: Siz onu yazınca artık yalnız o anlama gelecek.

Tarık satırı Meryem’e geri verir.

TARIK: Annenin kimleri sakladığını biliyor musun?

Meryem ilk kez tereddütsüz cevaplar.

MERYEM: Hayır.

Odadaki asker sandalyesinde kıpırdanır.

ASKER: Bizi oyaladı.

Meryem askere döner.

MERYEM: Korktum. Bu, bilmediğim şeyi bildiğim anlamına gelmiyor.

Tarık yüzündeki yorgun çizgiyi ovuşturur.

TARIK: Bugün öğrendiğimiz şey bu kadarsa, buraya fazlasını koymayın.

Hişam geçiş yazısını yeniden hazırlar.

HİŞAM: Bu yalnız bu kıyının izni.

Meryem imzaya değil tarihe bakar.

MERYEM: Öteki kıyıda beni koruyacağını sanmıyorum.

Tarık masadan uzaklaşır.

TARIK: Oradan haber getirmek zorunda değilsin.

Meryem kâğıdı katlamaz.

MERYEM: Sorarsanız bildiğimi söylerim. Annemin evini bir göreve çevirmeyin.

Tarık başını ağır ağır eğer.

ANLATICI: Kabulün içinde, vazgeçmekten hoşlanmadığı bir imkân vardı.

Hişam eski kayda bir ek düşer.

HİŞAM: Yolculuk artık yarın.

Meryem mektubunu kendi elleriyle alır.

Sessiz kare. Kâğıdın orta yerinde görevlinin ter izi kalmıştır.

İdris kapıdan onunla çıkar.

İDRİS: Bana kızgın mısın?

Meryem merdivene oturur.

MERYEM: Her şeyi bilmek istemene.

İdris yanına oturur; soru sormaz.

ANLATICI: İlk kez sessizliği tamamlamaya çalışmadan birlikte beklediler.

Sabah Ammar, teknenin dibindeki suyu boşaltır.

AMMAR: Uğurlamak için gelenleri kıyıda bırakın. Tekne doldu.

Safiye, Meryem’e küçük bir ekmek verir.

SAFİYE: Yarısını dönüşe saklama. Bayatlar.

Meryem ekmeği koklar.

MERYEM: Annem de böyle söyler.

Hena suya düşen bir yaprağı izler.

HENA: Orada da aynı deniz mi var?

Meryem çocuğun hizasına eğilir.

MERYEM: Bakınca sana anlatırım.

İdris taşı çantasından çıkaracak gibi olur; sonra bırakır.

ANLATICI: Her ayrılıkta aynı eşyayı ortaya koymak gerekmiyordu.

Tarık uzakta yük sırasını bekleyen askerlerle konuşur.

TARIK: Yolcu teknesinin sırasını almayacaksınız.

Ammar ipi çözer; Meryem oturur.

SES: Liflerin taşa sürtünmesi.

Evler küçülürken Meryem mektubu göğsüne bastırır.

MERYEM, İÇ SES: Bu kez evi görmeden geri dönme.

Kıyının bütün sesleri tek uğultuya karışır.

ANLATICI: Deniz, ayrıntıları önce sesten alıyordu.

Karşı kıyıdaki küçük iskelede iki görevli bekler.

ANLATICI: Yolculuk suyun bittiği yerde bitmedi.

Bir görevli Meryem’in yazısına bakar.

GÖREVLİ: Bunu veren adam burada hükmetmiyor.

Meryem çantasını açar.

MERYEM: Evimin nerede olduğunu da söyledim.

Görevli mektubu alır; tek satırda durur.

GÖREVLİ: Kimler barınıyor?

Meryem onun yüzünü inceler.

MERYEM: Bilmiyorum. Öğrenmeye geldim.

Görevli yanındaki gence başını çevirir.

GÖREVLİ: Avluya kadar götür.

Ammar ücretin kalanını istemek üzere yaklaşır; durur.

AMMAR: Dönüş gününü bana nasıl bildireceksin?

Meryem denize bakmadan cevap verir.

MERYEM: Haber bırakacağım. Beni bekleme.

Genç görevli yolun başında sabırsızlanır.

SES: Çakıl üstünde bir çizmenin iki kısa vuruşu.

Meryem ilk adımını atar; toprak tanıdık kokmaz.

ANLATICI: Hatırladığı ülke, hafızasındaki kadar küçük değildi.

Yol arkadaşı genç, kuru bir kuyuda durur.

GENÇ: Adım Silvan. Kasabaya kadar beraberiz.

Meryem ona su uzatır.

MERYEM: Beni kaçmamdan mı, kaybolmamdan mı koruyorsun?

Silvan kabı alırken yüzü kızarır.

SİLVAN: İkisini de söylemediler.

Kuyunun ağzından serin hava yükselir.

ANLATICI: Aşağıdan birinin fısıldadığı sanılabilirdi. Meryem eğilmedi.

Bir çocuk kuyunun duvarına kömürle ev çizer.

ÇOCUK: Bu sizin eviniz mi?

Meryem çizimin çatısına bakar.

MERYEM: Benimki bu kadar düzgün değildi.

Silvan ilk kez gülümser.

SİLVAN: Burada kimseninki değil.

Uzakta fırın dumanı görünür.

ANLATICI: Bir koku, yılları yoldan daha hızlı geçti.

Meryem annesinin mektubunu tekrar katlar.

MERYEM, İÇ SES: İçeride kim varsa önce yüzüne bak.

Üç dar sokağın kesiştiği kapıda dururlar.

SES: İçeriden ağır bir taşın sürüklenişi.

Meryem kapıya çocukluğundaki ritimle vurur.

SES: İki kısa, bir uzun vuruş.

İçeride sürüklenen taş susar.

ANLATICI: Bekleyiş, cevap vermek için biçim arıyordu.

Kapıyı tanımadığı yaşlı bir adam açar.

ADAM: Kim?

Meryem kapının çatlağını tanır.

MERYEM: Leocadia’nın kızı.

Adam arkasına bakar; yol vermek istemez.

ADAM: Burada yüksek sesle konuşma.

Silvan görev yazısını gösterir.

SİLVAN: Onu eve getirdim.

Avludan bir kadın seslenir.

LEOCADIA: O yazıyı aşağı indir. Kızımı tanırım.

Meryem annesini görür; adım atamaz.

Sessiz kare. Yıllar önceki yüzle karşısındaki yüz bir an üst üste biner.

Leocadia kızının soğuk ellerini tutar.

LEOCADIA: Geç kaldın demeyeceğim. Geldin.

Kapının ardından fırın küreği taşıyan Leandro görünür.

ANLATICI: Meryem’in evine döndüğü gün, komşu kapının neden kapalı kaldığı da anlatılacaktı.

Meryem’in gelişinden haftalar önce, kasabanın fırınında ateş yanar.

ANLATICI: Bu kasaba romanın haritasındadır. Borçları gerçek bir vergi defterinden alınmamıştır.

Leandro küreği fırına sürer.

LEANDRO: Alda, soldakiler önce çıkacak.

Alda hamurun üstüne parmağıyla küçük çukurlar açar.

ALDA: Soldakileri her sabah yakıyorsun.

Kapıda kitap tamircisi Binyamin belirir.

BİNYAMİN: Bugün yakma. Dişlerim pazarlığı bıraktı.

Leandro küçük bir ekmeği ayırır.

LEANDRO: Senin dişlerin benden eski.

Binyamin küreğin çatlak sapını inceler.

BİNYAMİN: Bu sap da ikimizden inatçı.

Alda ikisini kapıdan uzaklaştırır.

ALDA: Dostluğunuzu hamurun dışında sürdürün.

Sokaktan tahsildar gelir; ardında iki yükçü vardır.

Sessiz kare. Sohbetin sesi ateşin çıtırtısına iner.

Tahsildar tezgâha bir hesap bırakır.

TAHSİLDAR: Deponun payı ödenmedi.

Leandro küreği duvara dayar.

LEANDRO: Dün verdiğim neydi?

Binyamin kendi hesabını açar.

BİNYAMİN: Bende aynı depo için başka bir başlık var.

Tahsildar kâğıtları yan yana koymaz.

TAHSİLDAR: Seninki başka.

Alda iki kâğıdı kendi eliyle yaklaştırır.

ALDA: Kapısı bir. Çatısı bir.

Leandro, Binyamin’in eski kefalet işaretini görür.

LEANDRO: Bu benim borcuma bağlandığın yer mi?

Binyamin eliyle yazının üstünü örter.

BİNYAMİN: Eski bir anlaşma.

Tahsildar kapı halkasına ip geçirir.

TAHSİLDAR: Hesap görülene kadar mal çıkmayacak.

Alda içerideki hamurları gösterir.

ALDA: Bunlar hesabınızı beklemez.

Yükçü genç adam arkadaşına bakar.

YÜKÇÜ: Ekmekleri çıkaralım bari.

Tahsildar kısa bir tereddütten sonra eliyle izin verir.

Sessiz kare. İp çözülmez; kürek aralıktan geçer.

Leandro kapının dışına oturur.

ANLATICI: Bir yerin kapanması, içindeki ateşi hemen söndürmüyordu.

Binyamin atölyesindeki boş rafa bakar.

ANLATICI: Borç tahsiline gelenler en ağır aleti değil, en gerekli olanı almıştı.

Leandro kayıp cilt presinin izini görür.

LEANDRO: Kefaletini neden bana söylemedin?

Binyamin yırtılmış bir kapağı kaldırır.

BİNYAMİN: Fırının açılması gerekiyordu.

Leandro başını sallar.

LEANDRO: Sonra niçin söylemedin?

Binyamin kapaktaki deri şeridi düzeltir.

BİNYAMİN: Teşekkürünü bir daha duymak istemedim.

Leandro karşısına çömelir.

LEANDRO: Şimdi borcunu duymak zorundayım.

Binyamin yüzünü çevirir.

BİNYAMİN: Borcumu değil. Bizimkini.

İki adamın arasından Alda geçer; un çuvalını taşır.

ALDA: Bunu da birlikte kaldırabilirsiniz.

İkisi aynı anda çuvalın ucuna uzanır.

SES: İnce bir yırtılma.

Un taş zemine yayılır; kimse gülmez.

ANLATICI: İlk birlikte yaptıkları iş, kaybettiklerini toplamak oldu.

Gece Binyamin küçük bir kitabın kapağını söker.

ANLATICI: Geriye aldığı işler, uykusundan borç alıyordu.

Derinin altında silik bir kuş çizimi belirir.

BİNYAMİN: Bunu kim saklamış?

Leandro lambayı yaklaştırır.

LEANDRO: Çocuk işi.

Binyamin çizgiyi parmağıyla izlemez; yalnız bakar.

BİNYAMİN: Bir yetişkin de uçmayı becerememiş olabilir.

Lambanın gölgesi kuşun kanadını oynatır.

Sessiz kare. Hareket yalnız titreyen ışıktandır.

Leandro avucundaki ekmek kırıntılarını masaya döker.

LEANDRO: Yarın satacak hiçbir şeyimiz yok.

Binyamin kitabın sahibini düşünür.

BİNYAMİN: Bunun parasını isteyeceğim.

Leandro itiraz etmek için ağzını açar.

LEANDRO: O kadın da...

Binyamin onu durdurur.

BİNYAMİN: Biliyorum. Yine de emeğimin bir karşılığı olmalı.

Kuş çizimi yeni kapağın içine yerleşir.

ANLATICI: Bazı kanatlar yalnız saklandıkları için bugüne ulaşırdı.

Alda, evde kalan kapları yere dizer.

ALDA: Satılacakları ben seçeceğim.

Leandro bir kabı geri alır.

LEANDRO: Bu senin annenindi.

Alda kabı yeniden sıraya koyar.

ALDA: Annem kapları doyursun diye bırakmadı.

Binyamin elindeki küçük keseyi uzatır.

BİNYAMİN: Tamir ücretinin yarısı.

Alda keseyi tartmadan açar.

ALDA: Yarısını kendine bırakmış olmanı isterim.

Binyamin başını eğer.

Sessiz kare. Kesenin boş yanı masaya çöker.

Alda paranın bir bölümünü geri iter.

ALDA: İyilik yaparken kendini hesabın dışına çıkarma.

Leandro kapıdan dışarıyı dinler.

LEANDRO: Geceleri burada kalmamızı da istemiyorlar.

Alda uzun bir kumaşı bohça yapar.

ALDA: O zaman bu gece konuşmayı bırakıp toplanacağız.

Binyamin atölyesinin anahtarını yumruğunda sıkar.

ANLATICI: İnsan bazen açamadığı kapının anahtarını daha sıkı taşırdı.

Leocadia elinde lamba, üç komşusunu dinler.

LEOCADIA: Avlunun arkasında yer var.

Leandro çevredeki pencerelere bakar.

LEANDRO: Seni de sıkıştırırlar.

Leocadia lambayı yere bırakır.

LEOCADIA: Önce içeride ne kadar yer olduğunu görelim.

Alda dar odaya girip duvara dokunur.

ALDA: Burası nemli.

Leocadia kuru örtüleri getirir.

LEOCADIA: Kızım bu duvarı deniz sanırdı.

Binyamin kapının eşiğinde kalır.

BİNYAMİN: Ben başka yerde...

Leocadia onun cümlesini bitirmez.

LEOCADIA: İstersen ararız. Bu gece için odan burada.

Leandro kendi bohçasını Binyamin’inkinin yanına koyar.

Sessiz kare. Bohçalar sahiplerinden önce yan yana durabilir.

Leocadia kalemini masaya bırakır.

LEOCADIA: Meryem’e bir satır daha yazmalıyım.

Mektuptaki boşluk lamba ışığında parlar.

ANLATICI: Haftalar sonra bir limanı durduracak kelime, bu gece bir yatak kadar basitti.

Şafakta Binyamin avlunun köşesinde sessizce dua eder.

Sessiz kare. Dudakları kıpırdar; sözler başkasına çevrilmez.

Leandro kapıda bekleyip geri çekilir.

ANLATICI: Arkadaşının tanımadığı bir tarafına izinsiz girmiş gibi hisseder.

Alda yüzünü yıkar.

ALDA: Niye durdun?

Leandro omuzlarını kaldırır.

LEANDRO: Bitirsin istedim.

Binyamin içeri girince Leandro ekmek uzatır.

LEANDRO: Ben de bazen ne isteyeceğimi bilemiyorum.

Binyamin ekmeği ikiye ayırır.

BİNYAMİN: Bugün istedim. Ne çıkacağını bilmiyorum.

Leocadia penceresindeki küçük ışığa bakar.

ANLATICI: Aynı avluya bakan inançlar, aynı sözleri söylemek zorunda değildi.

Sokaktaki iki adam içeriyi merakla süzer.

ADAM: Kaç kişi oldular?

Alda kapıyı yarıya kadar örter.

ALDA: Kahvaltı yapacak kadar.

Avluda ekmek parçaları el değiştirir.

SES: Kabın kenarına değen tahta kaşık.

Tahsildarın yardımcısı Leandro’yu sokakta durdurur.

YARDIMCI: Kendi payını ödersen fırını açtırabiliriz.

Leandro arkasındaki avluya bakar.

LEANDRO: Binyamin’in kefaleti?

Yardımcı omuz silker.

YARDIMCI: Onun işi ayrı görülür.

Leandro geri dönerken ayağı küçük bir taşa takılır.

ANLATICI: Yol bir an için çok kolay görünmüştü.

Alda, Leandro’nun boş yüzünü fark eder.

ALDA: Ne istediler?

Leandro hemen anlatmaz.

LEANDRO: Bizi ayırmayı.

Binyamin gölgede onu duyar.

BİNYAMİN: Bunu düşündün mü?

Leandro uzun süre cevap veremez.

LEANDRO: Evet.

Binyamin kapının halkasını bırakır.

Sessiz kare. Demir, tahta üzerinde tek kez vurur.

Leandro arkasından gitmez.

ANLATICI: Dürüstlük, duyulduğu anda merheme dönüşmüyordu.

Ertesi sabah Leandro yardımcıyı kendi arar.

LEANDRO: Ayrı ödeme yapmayacağım.

Yardımcı alaycı bakar.

YARDIMCI: O zaman ikiniz de kapıda kalın.

Alda iki hesabın kopyasını masaya koyar.

ALDA: Aynı depoya bağlanan yükü birlikte açıklayın.

Yardımcı kopyalardan birini çekmek ister.

YARDIMCI: Bunları kim çıkardı?

Binyamin masaya yaklaşır.

BİNYAMİN: Ben.

Leandro arkadaşının yanında yer açar.

Sessiz kare. Özür için henüz kelime bulunmaz.

Yardımcı üst görevliye haber göndereceğini söyler.

YARDIMCI: Cevap gelene kadar kapılar kapalı.

Alda kağıtları geri toplar.

ALDA: Cevap beklediğimizi komşular da bilsin.

Dışarıda yağmur başlar; üçü aynı saçakta durur.

ANLATICI: Birleşmeleri borcu bitirmemişti. Artık kimin borcu olduğu saklanamıyordu.

Leandro Binyamin’e yer açar.

LEANDRO: Kızgınlığın bitmeden de burada durabilirsin.

Leocadia avludaki boş saksıyı duvardan indirir.

LEOCADIA: Kızım gelirse bunu yine yerine koyar.

Alda kuru toprağı ezer.

ALDA: İçinde ne vardı?

Leocadia bir süre hatırlamaya çalışır.

LEOCADIA: Bunu ona soracağım.

Binyamin yeni başvuru için bir parça yazı malzemesi ayırır.

BİNYAMİN: Kızınız çeviri yapıyordu, değil mi?

Leocadia kapıya bakar.

LEOCADIA: Gelirse önce yemek yiyecek.

Leandro fırından kurtardığı küreği siler.

ANLATICI: Açılmayan kapının emeği, avluda yer arıyordu.

Uzakta üç vuruş duyulur.

SES: İki kısa, bir uzun.

Leocadia ayağa kalkarken elindeki toprak dökülür.

Sessiz kare. Parmaklarının arasında yalnız kuru bir kök kalır.

Binyamin kapıya yürür.

BİNYAMİN: Kim?

Meryem’in sesi tahtanın ardından gelir.

MERYEM: Leocadia’nın kızı.

Tarık’ın küçük kafilesi kıyı yolundan Sebte’ye yaklaşır.

ANLATICI: Yol boyunca deniz bazen kayboluyor, kokusu ağaçların arasında kalıyordu.

Azar atının kulağındaki böceği uzaklaştırır.

AZAR: Yolun aşağısı çamur.

Tarık hayvanından iner.

TARIK: Yürüyelim.

İdris çantasındaki belgeleri yüksek tutar.

İDRİS: Görüşme için geç kalabiliriz.

Tarık çamura gömülen bir izden ayağını kurtarır.

TARIK: Sofra bizim hızımıza göre kurulmuş olabilir. Yol kurulmadı.

Kayalığın üzerinde beyaz bir kuş döner.

Sessiz kare. Kuşun gölgesi denize düşmeden kaybolur.

Tarık birkaç adım geride kalır.

TARIK, İÇ SES: Benden önce buraya gelenler aynı kokuyu duydu.

İdris geri bakar.

İDRİS: Bir şey mi söylediniz?

Tarık başını kaldırır.

TARIK: Hayır.

Şehrin kapısında bekleyen adam onları sayar.

ANLATICI: Sebte’ye önce isimleri girdi; bedenleri biraz sonra.

Julianos uzun sofranın başında konuklarını karşılar.

ANLATICI: Bu sofra ve konuşmalar kurmacadır; tarihî aracılığın hayal edilen insan yüzüdür.

Tarık karşısındaki sandalyeye oturur.

JULIANOS: Deniz sizi yormamış.

Tarık çamurlu eteğine bakar.

TARIK: Bugün kara yordu.

Julianos hafifçe gülümser; hizmetkâra işaret eder.

Sessiz kare. Taş kâselerde ışık birikir.

Bir tüccar tekne sayılarını anlatmaya başlar.

TÜCCAR: İstenirse hepsi bulunur.

Julianos elindeki bardağı indirmez.

JULIANOS: İstenmekle bulunmak arasındaki bedeli konuşacağız.

İdris yazmak için bekler.

ANLATICI: Sofradaki herkes aynı denize bakıyordu; sahip oldukları kıyılar farklıydı.

Azar kapının yanındaki ikinci nöbetçiyi fark eder.

Sessiz kare. Nöbetçi de onu fark ettiğini gizlemez.

Tarık ekmeğin kenarını böler.

TARIK: Önce hangi tekneden söz ettiğimizi öğreneyim.

Sofrada ilk kez uzun bir susuş olur.

SES: Bardağın taş zemine değmesi.

Masa boşaltılır; üstüne kıyı çizimi serilir.

ANLATICI: Kâğıtta rüzgâr yoktu.

Tarık çizimde küçük bir açıklığı gösterir.

TARIK: Buraya sığınabilir miyiz?

Julianos denizci **Orso**’yu çağırır.

JULIANOS: Bunu o cevaplasın.

Orso çizime eğilir.

ORSO: Bu çizimde evet. Su çekilince hayır.

Tüccar sabırsızlıkla öksürür.

TÜCCAR: Geçen yaz girdik.

Orso başını kaldırmadan konuşur.

ORSO: Geçen yazın suyu dönüp bize yardım etmeyecek.

Tarık boş alanın yanına işaret koydurur.

TARIK: Buraya güvenmeyelim.

Julianos onu inceler.

JULIANOS: Her belirsizliği silerseniz kıyı kalmaz.

Tarık çizimi düzeltir.

TARIK: Silmedim. Bilmediğimiz yeri ayırdım.

İdris boşluğu çevreleyen çizgiyi tamamlar.

Sessiz kare. En görünür işaret, hiçbir şeyin çizilmediği yerdedir.

Bir adam görüşmeyi keserek kapıdaki bekleyeni fısıldar.

JULIANOS: Sonra.

Tarık sesin geldiği yere bakar.

TARIK: Tekneyle ilgiliyse şimdi dinleyebiliriz.

Julianos eliyle izin verir; bir dul kadın girer.

KADIN: İstediğiniz teknenin yarısı benim.

Tüccar sandalyesinde geriye yaslanır.

TÜCCAR: Kullanımını ben yürütüyorum.

Kadın ıslak örtüsünü omzundan alır.

KADIN: Dönmediğinde çocuklarımı da sen mi büyüteceksin?

İdris kalemini kaldırır; kadının adı söylenmemiştir.

İDRİS: Adınızı öğrenebilir miyim?

Kadın yalnız ona döner.

KADIN: Elvira.

Julianos boş sandalye getirtir.

ANLATICI: Kadının içeri girmesi, masadakilerin her sözüne katıldığı anlamına gelmiyordu.

Tarık çizimdeki tekne işaretini kapatır.

TARIK: Bu tekne henüz hazır sayılmayacak.

Tüccar ilk kez yüzünü saklamaz.

Sessiz kare. Pazarlığın asıl yüzü bir an görünür.

Elvira kullanım şartlarını dinler; parayı hemen almaz.

ELVİRA: Kaybolursa bedel kime, ne zaman ödenecek?

Julianos tüccara cevap vermesini işaret eder.

TÜCCAR: Hesap görüldüğünde.

Elvira ellerini kucağında birleştirir.

ELVİRA: Açlık hesabın bitmesini beklemiyor.

Tarık kendi yanındaki adama bakar.

TARIK: Verebileceğimiz teminatı söyle. Veremeyeceğimizi de.

Adam sınırlı bir avans teklif eder.

ANLATICI: Güvence, söylenince büyüyen fakat elde küçülen bir kelimeydi.

Elvira düşünmek için süre ister.

ELVİRA: Bu gece cevap vermeyeceğim.

Tüccar öne eğilir.

TÜCCAR: Başka tekne buluruz.

Elvira ayağa kalkar.

ELVİRA: Bulun.

Julianos kapının açılmasını emreder.

Sessiz kare. Kadın çıkarken kimse önüne geçmez.

Tarık geride kalan boş sandalyeye bakar.

TARIK, İÇ SES: Kimin kararını hangi ihtiyaçla satın alıyoruz?

Görüşmeye ara verilince Tarık avluya çıkar.

ANLATICI: İzin verilen bir yalnızlık, gerçek yalnızlığa benzemezdi.

Azar gölgede nöbet tutar.

TARIK: Gel, yürüyelim.

Dar merdivenin sonunda deniz görünür.

SES: Taşların arasında uzayan rüzgâr.

Tarık ellerini yıkar; su parmaklarından süzülür.

Sessiz kare. Yüzük izinin çevresinde ince toz kalır.

Sessiz bir köşede namaza durur.

ANLATICI: Duasında kendisine zafer anlatan bir ses aramadı.

Alnını yerden kaldırır.

TARIK, İÇ SES: Acelemin adını cesaret koymaktan koru beni.

Azar bakışlarını denize çevirerek bekler.

Sessiz kare. İbadetin sözleri ona ait değildir.

Tarık ayağa kalkınca dizindeki toprağı siler.

AZAR: Sofraya çağırıyorlar.

Tarık kısa bir nefes alır.

TARIK: Dönelim.

Merdiven gölgeleri iki adamı sırayla örter.

ANLATICI: İçeride kaldıkları yerden devam etmek gerekecekti.

Julianos boş sofrada Tarık’ı bekler.

JULIANOS: Beni neden yardım ediyor sanıyorsunuz?

Tarık hemen oturmaz.

TARIK: Sizin söylemenizi bekliyorum.

Julianos kâsenin dibindeki zeytini çevirir.

JULIANOS: Bu kıyının yarın da bir kapısı olsun istiyorum.

Tarık karşısına geçer.

TARIK: Kimin kapısı?

Julianos elini masaya koyar.

JULIANOS: Benim idaremdeki kapı. Bunu saklamıyorum.

Pencerede bir bulut güneşi keser.

ANLATICI: Adamın yüzünü gölgeledi; sözünü değiştirmedi.

Julianos alçak sesle devam eder.

JULIANOS: İberya’da herkes aynı kişiyi istemiyor. Ama hepsi sizi de istemiyor.

Tarık başını kaldırır.

TARIK: İlk cümleyi ikincisiz getirenler oldu.

Julianos hafifçe güler.

JULIANOS: Satacak sözü olanlar, ağırlığını azaltır.

Tarık çizimi yeniden açar.

TARIK: Sizin sözünüzün eksilen yerini de öğreneceğiz.

İdris ortak notları yüksek sesle okur.

İDRİS: Taşıma imkânları araştırılacak. Son karar ayrıca bildirilecek.

Julianos bir sözü işaret eder.

JULIANOS: Burada limanın tamamı adına konuşamam.

Tarık onun düzeltmesini kabul eder.

TARIK: Ben de burada Mûsâ adına yeni bir karar vermiyorum.

Tüccar ikisinin arasında bakış gezdirir.

TÜCCAR: O halde bugün neyi kesinleştirdik?

Orso cevap vermek için izin ister.

ORSO: Hangi soruları denizde soramayacağımızı.

Tarık tekne sahiplerinin adlarını ayrıca ister.

ANLATICI: Malların listesine sahipleri eklenince satırlar uzadı.

Julianos kapalı bir mektubu haberciye verir.

JULIANOS: Bunu kendi yazımla göndereceğim.

Tarık kendi cevabını bağlatır.

TARIK: Biz de gördüğümüzü.

İki ayrı bağ masanın üstünde durur.

Sessiz kare. Birbirine değmeyen iki mühür.

Azar dışarıdaki atları hazırlamaya gider.

ANLATICI: Görüşme bitmişti. Güven henüz başlamamıştı.

Tarık gece konakladığı odada uyuyamaz.

SES: Tavandaki ahşaptan aralıklı çıtırtılar.

Pencere önünde bir çömlekçi, fırınını kontrol eder.

ANLATICI: Şehir onun sefer ihtimalinden habersiz işlerini sürdürüyordu.

Tarık aşağıdaki adamı bir süre seyreder.

TARIK, İÇ SES: Gittiğim yerde böyle geceleri bozacağım.

İdris kapı aralığında belirir.

İDRİS: Yarınki yolu sordular.

Tarık ona oturmasını söyler.

TARIK: Bugün kimi yazamadın?

İdris düşünür.

İDRİS: Hizmet edenlerin adını.

Tarık boş kâseye bakar.

TARIK: Hepsini öğrenemezsin.

İdris şaşkınlıkla başını kaldırır.

TARIK: Öğrenmediğin için yokmuş gibi düşünme.

Dışarıdaki çömlekçi sıcak kapağı indirir.

Sessiz kare. Kor ışığı adamın yüzünden çekilir.

Tarık lambayı söndürür; pencere açık kalır.

ANLATICI: Uykunun gelmesi için şehrin susması gerekmiyordu.

Sabah Elvira, Orso’yla konak kapısına gelir.

ELVİRA: Tekneyi bu kış vermeyeceğim.

Tarık kadının sözünü tamamlamasını bekler.

ELVİRA: Onarılınca yeniden konuşuruz. Söz vermiyorum.

Tarık bir görevliye döner.

TARIK: Listeden çıkarın.

Elvira ilk kez rahat bir nefes alır.

Sessiz kare. Elindeki anahtarları cebine koyar.

İdris atına binerken Azar’a seslenir.

İDRİS: Bu kadar yol, eksilen bir liste için.

Azar eyer kayışını çeker.

AZAR: Eksileni burada öğrenmek iyidir.

Kafile şehirden uzaklaşır; Tarık bir kez arkasına bakar.

ANLATICI: Kapının ardında kimin beklediğini artık biraz biliyordu.

Karşı kıyıda Meryem annesinin kapısından içeri girer.

Sessiz kare. Bir başka eşik, başka bir görüşmeyi başlatır.

Leocadia kızının bohçasını almak ister.

MERYEM: Ağır. Ben taşırım.

Annesi bohçanın öbür ucunu tutar.

LEOCADIA: Ben de bu evde yaşıyorum.

Meryem avlunun ortasında durur; çocukluğundaki saksı yerde yatar.

MERYEM: Burada fesleğen vardı.

Leocadia boş saksıya bakar.

LEOCADIA: Ben nane sanıyordum.

Meryem gülümsemeye çalışır.

ANLATICI: Hatıralar bile evde ayrı ayrı yaşlanmıştı.

Alda su getirir; Binyamin yer açar.

ALDA: Önce otur.

Meryem tanımadığı yataklara bakar.

MERYEM: Hepiniz burada mı kalıyorsunuz?

Leandro elindeki küreği duvara yaslar.

LEANDRO: Şimdilik.

Leocadia kızının yüzündeki soruyu görür.

LEOCADIA: Mektupta seni korkutmak istemedim.

Meryem bohçayı sertçe bırakır.

MERYEM: Eksik söyleyince daha az korkmuyorum.

Avluda herkes küçük bir işle uzaklaşır.

Sessiz kare. Anneyle kıza bırakılan alan, yine başkalarının evidir.

Leocadia kızının karşısına oturur.

LEOCADIA: O halde baştan anlatayım.

Meryem duvardaki eski ceketi görür.

MERYEM: Bunu hâlâ tutuyorsun.

Leocadia kumaşı indirir.

LEOCADIA: Sırtı sağlam. Geceleri örtü olur.

Meryem babasının yıpranmış yakasını avucuna alır.

ANLATICI: Babasının sesi gelmedi. Kumaşın kokusu bile başkaydı.

Leocadia küçük bir yırtığı gösterir.

LEOCADIA: Bunu giderken sen yırtmıştın.

Meryem başını sallar.

MERYEM: Kapıya takılmıştı.

Annesi onu düzeltmez.

Sessiz kare. İkisinin bildiği tartışma odada yer bulur.

Meryem gözlerini ceketten ayırmaz.

MERYEM: O gün gitmemi istemedin.

Leocadia sandalyesini biraz çeker.

LEOCADIA: Gitmene kızdım. Kızdığımı söylemek yerine seni suçladım.

Meryem ceketi annesine geri verir.

MERYEM: Bunu duymak için çok yol geldim.

Leocadia elini kızının üstüne koymaz.

LEOCADIA: Yine de yalnız bunun için kalma.

Çatının dibinden avluya su damlar.

SES: Önce aralıklı, sonra birbirine yetişen damlalar.

Leandro duvardaki ayrılmayı gösterir.

LEANDRO: Geçen yağmurdan beri büyüyor.

Meryem yan kapıyı açmaya çalışır; sürgü kıpırdamaz.

MERYEM: Buradan komşunun yoluna çıkardık.

Leocadia bir anahtar arar.

LEOCADIA: Severin artık depoluk kullanıyor.

Meryem anahtarı alınca durur.

MERYEM: Babamın borcunu kapıda bağıran Severin mi?

Leocadia sakince cevap verir.

LEOCADIA: Evet. Bu anahtarı da o bıraktı.

Meryem anahtarı masaya koyar.

MERYEM: Ondan yardım istemeyeceğim.

Alda kırık bir kaba damlayan suyu toplar.

ALDA: O zaman başka yol bulalım.

Meryem kapı tokmağına tekrar uzanır.

ANLATICI: Çocukluğundaki öfke, bugünkü kapıyı açmıyordu.

Gök gürler; duvarın içinden toprak dökülür.

Sessiz kare. Toz, yağmurun tersine içeride yükselir.

Fırtına başladığında herkes yatakları avluya taşır.

LEANDRO: Arka odada kalmayın.

Leocadia içeri dönüp bir sandığı sürükler.

MERYEM: Bırak onu!

Annesi sandığın kulpunu kaldırır.

LEOCADIA: Binyamin’in işi içinde.

Meryem kapıya koşar; tavandan bir parça düşer.

SES: Kuru bir çatlama.

Leocadia yere çöker, omzunu tutar.

Sessiz kare. Sandık kapıyı yarıya kadar kapatmıştır.

Leandro kirişe yaklaşırken Alda onu durdurur.

ALDA: Üstüne basma!

Binyamin arka duvarı gösterir.

BİNYAMİN: Yan taraftan ulaşabiliriz.

Meryem anahtarı alır; kapı açılmaz.

MERYEM: Sürgü öbür tarafta.

Yağmur annesinin beyaz saçlarına damlar.

LEOCADIA: Kızım, beni duyuyor musun?

Meryem kapıya alnını dayar.

MERYEM: Duyuyorum. Geliyorum.

Meryem yağmurda Severin’in kapısını yumruklar.

MERYEM: Aç!

Üst pencerede bir ışık belirir.

SEVERİN: Kim var?

Meryem adını söylerken boğazı düğümlenir.

MERYEM: Yan kapıyı açman gerekiyor.

Severin aşağı iner; elindeki lambayı korur.

SEVERİN: Annene mi bir şey oldu?

Meryem başını sallar.

Sessiz kare. Açıklama, ıslak taşların üzerinde yarıda kalır.

Severin depodaki yığınları iter.

SEVERİN: Sandıkları sola alın!

Meryem dar aralıktan omzunu geçirir.

ANLATICI: Küçükken kaçmak için kullandığı yol, bu gece geri dönmenin yoluydu.

Severin bir kaldıraç uzatır.

SEVERİN: Yükü birlikte kaldıracağız. Birden değil.

Leandro öbür taraftan seslenir.

LEANDRO: Hazırız.

Meryem annesine uzanır.

MERYEM: Elimi tut. Yalnız elimi.

Leocadia, Alda’nın yardımıyla güvenli odaya alınır.

Sessiz kare. Islak ayak izleri kapının dışında kalır.

Binyamin lambayı uzak tutar; Leandro kuru örtü getirir.

LEANDRO: Başka ne lazım?

Severin yardım çağırmak için çıkar.

SEVERİN: Komşu sokaktan bakım bilen birini getireceğim.

Meryem annesinin yanında diz çöker.

MERYEM: Neden sandığı bırakamadın?

Leocadia titreyen dudaklarını ıslatır.

LEOCADIA: Başkasının kaybettiğini bir daha kaybettirmek istemedim.

Meryem öfkeyle başını eğer.

MERYEM: Ben de seni.

Annesi sağlam eliyle kızının bileğini tutar.

LEOCADIA: Buradayım.

Gelen yaşlı kadın Leocadia’nın yanına oturur.

KADIN: Bana yer açın.

Meryem geriye çekilir; kapı eşiğinde bekler.

ANLATICI: Sevmek, bazen yardım edebilecek birinin önünden çekilmekti.

Fırtınanın sesi odada uzaklaşır.

Sessiz kare. Meryem ilk kez kendi nefesini duyar.

Şafakta Severin kırık kapının yanında dinlenir.

MERYEM: Sana teşekkür etmem gerekiyor.

Severin çamurlu ellerine bakar.

SEVERİN: Gerekiyor diye etme.

Meryem karşısına geçer.

MERYEM: Babamın öldüğü hafta söylediklerini unutmadım.

Severin gözlerini kaldırır.

SEVERİN: Ben de unutmadım.

Meryem cevap bekler.

ANLATICI: Yıllarca hazırladığı konuşmanın devamını bulamıyordu.

Severin duvarın dibindeki molozu toplar.

SEVERİN: Kendi alacağımı insanların acısından büyük gördüm.

Meryem bir taşı kaldırır; ona uzatmaz.

MERYEM: Bugün yardım etmen onu silmedi.

Severin başını eğer.

SEVERİN: Silmesini istemek için gelmedim.

Bir süre ayrı yığınlara taş taşırlar.

Sessiz kare. Birlikte çalışmak henüz barışmak değildir.

Meryem son taşı onun yığınına koyar.

MERYEM: Annem uyanınca seni sordu.

Günler sonra Leocadia avluda kolunu dinlendirir.

MERYEM: Benimle gelirsen sana yer bulurum.

Leocadia yeni onarılan çatıya bakar.

LEOCADIA: Burada da yerim var.

Meryem eteğinin ucunu burar.

MERYEM: Burada tehlike var.

Annesi kızının yüzünü inceler.

LEOCADIA: Senin kıyında yok mu?

Meryem cevap vermek yerine başını çevirir.

ANLATICI: Annesini götürürse korkunun geride kalacağını sanmak istemişti.

Leocadia kızına boş saksıyı verir.

LEOCADIA: Burada kalmak seçimin olabilir. Benimle gelmek benimki olmayabilir.

Meryem toprağa dokunur.

MERYEM: Seni bırakmış gibi hissedeceğim.

Leocadia sertleşmeden konuşur.

LEOCADIA: Hissettiğin her şey yaptığın şey değildir.

Meryem saksıyı duvarın sağlam yanına koyar.

Sessiz kare. İkisi de içinde yeniden ne yetişeceğini bilmez.

Leocadia bir avuç tohum uzatır.

LEOCADIA: Önce adını öğrenelim. Bu kez karıştırmayayım.

Binyamin ortak hesabın cevabını alır.

BİNYAMİN: Fazladan istenen bölüm yeniden incelenecek.

Leandro heyecanla yaklaşır.

LEANDRO: Fırın?

Alda cevabın altını okur.

ALDA: Bir bölümünü ödersek açılacak. Kalan borç duruyor.

Meryem başını sallayarak satırları tekrar eder.

MERYEM: Yazılan bundan fazlası değil.

Leandro fırın anahtarını eline alır.

ANLATICI: Dönüş bazen kendi evine değil, eski borcuna olurdu.

Binyamin cilt presinin teslim gününü sorar.

ALDA: Birlikte gidip isteyeceğiz.

Leocadia bahçedeki sandığa bakar.

LEOCADIA: Bu avluda kalmanızın hesabı yok.

Binyamin ona küçük bir tamir çantası gösterir.

BİNYAMİN: O zaman kapınızın menteşesine bakabilirim.

Leocadia gülümser.

LEOCADIA: Onu yıllardır herkes söyleyip gidiyor.

Meryem annesinin gülüşünü seyreder.

ANLATICI: Kurtarmak istediği hayat, kendisinin olmadığı zamanlarda da sürmüştü.

Meryem dönüş haberini Ammar’a ulaştıracak bir yolcu bulur.

MERYEM: Deniz uygun olduğunda. Acele istemiyorum.

Leandro fırından ilk sıcak ekmeği getirir.

LEANDRO: Alda bu kez yakmama izin vermedi.

Alda onun arkasından yetişir.

ALDA: Küreği ben tuttum.

Binyamin iki parçalı kapağı yerine oturtur.

SES: Küçük bir tahta tıkırtısı.

Meryem annesine sarılır; sağlam kolunu gözetir.

MERYEM: Yeniden geleceğim demek istiyorum.

Leocadia alnını kızının yanağına değdirir.

LEOCADIA: İste. Sonra yolunu bulmaya çalış.

Meryem babasının ceketinden kopmuş küçük düğmeyi alır.

ANLATICI: Evini taşımadı. Cebine sığabilen bir eksik götürdü.

Severin yan kapıyı içeriden açık bırakır.

Sessiz kare. Onarılmış sürgü, yeni tahtanın rengindedir.

Avludaki saksıya ilk ince yağmur düşer.

SES: Toprağın yavaşça içtiği su.

Tanca’da aynı yağmur Safiye’nin halatlarını ıslatır.

ANLATICI: Deniz, karşı kıyının mevsimini ayrı tutmuyordu.

Tanca limanında sabah ipler direklere sert vurur.

SES: Birbirini izleyen tok darbeler.

Rafi, rüzgârdan koruduğu lambanın alevini inceler.

RAFİ: Bugün dışarı açılmayacağız.

Genç bir görevli hazırlık çizelgesini gösterir.

GÖREVLİ: Kumandan bu teknenin denenmesini bekliyor.

Rafi lambayı kapatır.

RAFİ: Ona bunu söyle.

Tarık iskeleye gelir; yüzünü rüzgâra çevirir.

TARIK: Limanın içinde kısa bir deneme?

Rafi kıyıya bağlı tekneyi gösterir.

RAFİ: İpi çözmek kısa sürer. Geri bağlamak bizim kararımız olmayabilir.

Tarık dalgaların henüz alçak olduğunu görür.

TARIK: Beklediğimiz her gün başka işi sıkıştırıyor.

Rafi cevap vermeden yelkenleri toplatır.

Sessiz kare. Denizciler onun elini izler.

Tarık, emrinin beklemesini istemeyen görevliye döner.

TARIK: Rafi çıkmayacak diyorsa çıkmayacak.

Görevli çizelgeyi kapatır.

ANLATICI: Söylenen söz, bütün aceleyi aynı anda durdurmadı.

Limanın öbür ucunda bir yük teknesinin bağı gevşer.

ANLATICI: Bekleme emri ulaşmıştı; yük boşaltma işi sürüyordu.

Bir işçi kaygan basamakta ayağını kurtarır.

İŞÇİ: Halatı tutun!

Teknenin burnu taş duvara döner.

SES: Ahşap boyunca uzayan sürtünme.

Rafi iki denizciyi geri çeker.

RAFİ: Araya girmeyin!

Tarık kalabalığa yol açtırır.

TARIK: Basamakları boşaltın.

Azar yere düşen halatın ucuna uzanır.

RAFİ: O ipin etrafına dolanma!

Azar eliyle işaret edip ipi serbest bırakır.

Sessiz kare. Halat suya kamçı gibi vurur.

Teknedeki adam boş direğe tutunur.

DENİZCİ: Buradayım!

Rafi daha yukarıdaki taş halkayı gösterir.

RAFİ: Yeni bağı oradan vereceğiz.

Tarık bir çuvalı kenara taşır.

ANLATICI: O an herkesin bildiği tek görev, geçidi açmaktı.

Safiye yeni halatı kucağında iskeleye koşar.

SAFİYE: Düğümlenecek uç burada.

Salim arkasından gelir; ağır yükü alamaz, yolu açar.

SALİM: Çekilin!

Rafi halatın ucunu tekneye atar.

SES: Rüzgârın içinde boğulan bir çağrı.

İlk atış kısa kalır.

Sessiz kare. Halat suyun üstünde kıvrılır.

Safiye ıslak ucu geri toplar.

SAFİYE: Daha kısa halka yap.

Rafi yeniden atar; denizci yakalar.

DENİZCİ: Aldım!

Tarık kıyıdaki adamlara aynı anda yüklenmemelerini söyler.

TARIK: Onun işaretini bekleyin.

Rafi eliyle ritim verir.

RAFİ: Şimdi. Bırak. Şimdi.

Teknenin burnu yavaşça döner.

ANLATICI: Bir gemi, on ayrı kuvvet aynı zamanı bulunca kıyıya yaklaşabildi.

Rafi kayıp dizinin üstüne düşer.

SES: Taşa çarpan kemiğin kısa, kuru sesi.

Rafi ayağa kalkar; sol elini kullanamaz.

RAFİ: Bağı bırakmayın.

Safiye onun yerini alır.

SAFİYE: Sen kenara geç.

Rafi itiraz edecek gibi olur.

Sessiz kare. Acı, yüzüne gecikerek gelir.

Tarık adamı güvenli basamağa götürür.

TARIK: Burada otur.

Teknedeki denizci sırıkla mesafeyi korur.

DENİZCİ: Biraz daha!

Azar ve Salim halkayı sabitler.

SES: Liflerin gerilirken çıkardığı uzun inleme.

Safiye ikinci bağı kontrol eder.

SAFİYE: Şimdi geçebilirsin.

Denizci kıyıya atlar; dizi suya değer.

Sessiz kare. Tarık’ın uzanan koluna tutunur.

Adam nefes nefese ismini söyler.

DENİZCİ: Ebu... Ebubekir.

Tarık onu ayağa kaldırır.

TARIK: Seni duyuyorum, Ebubekir.

Yahya, Rafi’nin eline bakmak için kalabalığı uzaklaştırır.

YAHYA: Işığı kapatmayın.

Rafi yüzünü buruşturur.

RAFİ: Yarın dümeni tutarım.

Yahya başını kaldırmadan konuşur.

YAHYA: Yarın için konuşmadım.

Tarık kapıda bekler.

ANLATICI: Bir elin işe dönmesi için isteğin yetmediğini hatırlıyordu.

Safiye ıslak eteğinin ucunu sıkar.

SAFİYE: Benim halatım kopmadı.

Salim onun gözlerine bakar.

SALİM: Biliyorum.

Safiye elini yüzüne kapatır.

SAFİYE: Yine de biri yaralandı.

Salim omzuna dokunur; cevap vermez.

Sessiz kare. Bir teselli bulmak, şimdilik yeni bir yük olurdu.

Rafi içeriden Safiye’yi çağırır.

RAFİ: Düğümü kim bıraktı, gördün mü?

Safiye içeri girer.

SAFİYE: Önce eline bakılsın. Sonra birlikte konuşacağız.

İdris kazadan önce verilen işleri önüne dizer.

İDRİS: Bekleme emri yalnız deneme seferine yazılmış.

Tarık başını eğer.

TARIK: Diğer işleri hızlandırmalarını ben istedim.

Görevli korkuyla itiraz eder.

GÖREVLİ: Hava bu kadar değişeceğini göstermiyordu.

Rafi, eli sarılı halde kapıya gelir.

RAFİ: Gösteriyordu. Size anlattım.

Tarık sandalyeyi ona bırakır.

TARIK: Nerede anlattın?

Rafi günün başındaki konuşmayı tekrarlar.

ANLATICI: Aynı cümle bu kez yaralı bir elin yanından çıkıyordu.

Görevli sesini alçaltır.

GÖREVLİ: Liman içini ayrı sandım.

Tarık ona değil, kendi çizelgesine bakar.

TARIK: Ben de ayrı tutmak istedim.

İdris kalemini durdurur.

TARIK: Bunu da yaz.

Dışarıda yağmur penceredeki tozu çözer.

Sessiz kare. Cam yoktur; içeri ince bir su şeridi girer.

Yağmur dinince tekneler kıyıda tek tek incelenir.

ANLATICI: Hava açılmıştı. İşlerin eksikleri görünmez olmamıştı.

Rafi sağlam eliyle hasarlı bordayı gösterir.

RAFİ: Bunun için yeni tahta gerek.

Raşid malzeme fiyatını söyler.

RAŞİD: Beklediğiniz için arttı.

Safiye ona döner.

SAFİYE: Fırtınada çıksaydık ucuzlar mıydı?

Raşid cevap vermeden defterini kapatır.

Sessiz kare. Söyleyeceği ikinci fiyatı saklar.

Tarık onarım sırasını sorar.

TARIK: Hangisi önce güvenle tamamlanabilir?

Usta bir tekneyi seçer.

USTA: Bu. Öteki için söz vermeyeyim.

Tarık seçilen teknenin adını öğrenir.

USTA: Kırlangıç deriz.

İdris adı yazarken yukarıdaki boş direğe bakar.

ANLATICI: Kırlangıç, o gün uçmayacak bir şeyin adıydı.

Rafi çıraklarına sağlam eliyle işaret eder.

RAFİ: Önce tahtanın altına bakın.

Karşı kıyıda Meryem kapalı iskelede Ammar’ı bekler.

MERYEM: Bugün de mi değil?

Ammar ufka bakar.

AMMAR: Bugün de değil.

Meryem bir süre yüzünü inceler.

MERYEM: Bana güzel bir gün söylemeyecek misin?

Ammar yanına oturur.

AMMAR: Güzel olduğu gün söyleyeceğim.

Meryem cebindeki düğmeyi çıkarır.

ANLATICI: Beklerken çocukluğunun küçücük bir dairesini döndürüyordu.

Ammar düğmeye bakar, sormaz.

Sessiz kare. Rüzgâr, oturdukları yerde kum biriktirir.

Meryem ona bir parça ekmek uzatır.

MERYEM: Safiye bayatlar demişti.

Ammar gülerek kabul eder.

AMMAR: Safiye’den kalan buysa, gerçekten çok beklemişiz.

Meryem ilk kez rahatça güler.

MERYEM: Leandro’nunki. Safiye’ninkini yedim.

Limanın direklerinde kuşlar yön değiştirir.

ANLATICI: Bekleyişin içinde küçük, yaşanmış bir gün daha oldu.